Bài giảng Vật lý Lớp 9 - Chương III: Quang học - Tiết 44, Bài 40: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

 Chương III: QUANG HỌC
 HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH 
SÁNG
Các em làm thí nghiệm sau:
Đặt mắt nhìn dọc theo một 
chiếc đũa thẳng từ đầu trên 
(hình a), ta không nhìn thấy đầu 
dưới của đũa.
Giữ nguyên vị trí đặt mắt, đổ 
nước vào bát (hình b), liệu có 
nhìn thấy đầu dưới của đũa hay 
không?
 Vậy trong môi trường trong suốt nhưng không đồng 
 tính, ánh sáng truyền đi như thế nào? Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
I. HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
Quan sát hình 40.2 và nêu nhận xét về đường truyền của 
tia sáng:
 a) Tia sáng từ S → I: đường thẳng.
 b) I → K: đường thẳng.
 c) S → mặt phân cách → K: bị gãy khúc tại I.
Hiện tượng ánh sáng truyền từ không khí sang nước có tuân 
theo định luật truyền thẳng của ánh sáng không?
Hiện tượng các em vừa quan sát được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng. Một vài khái niệm
SI: tia tới
IK: tia khúc xạ
NN’: pháp tuyến
 S N
 : góc tới, ký hiệu: i
 : góc khúc xạ, 
 >
 ký hiệu: r i
Mặt phẳng chứa SI và NN’ P I Q
là mặt phẳng tới.
 > r
 K
 N’ Kết luận:
* Khi tia sáng truyền từ không khí sang 
 nước thì:
 -Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
 -Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.
 Concept S N
 >
 i
 P I Q
 > r
 K
 N’ Bài 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG
II. SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ 
NƯỚC SANG KHÔNG KHÍ 
 Thí nghiệm
Kết luận:
* Khi tia sáng truyền từ nước sang không 
khí thì:
 -Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.
 -Góc khúc xạ lớn hơn góc tới. B à i 40: HIHIỆỆNN TƯTƯỢỢNGNG KHKHÚÚCC XXẠẠ ÁÁNHNH SSÁÁNGNG
III. VẬN DỤNG
C8 Giải thích hiện tượng nêu ra ở phần mở bài.
- Khi chưa có nước trong bát, ánh 
sáng truyền theo đường thẳng nên 
ta không nhìn thấy đầuConcept dưới của 
đũa vì bị đầu trên che khuất (đầu 
dưới, đầu trên của đũa và mắt 
nằm trên cùng một đường thẳng). Vẽ tia khúc xạ trong trường hợp tia sáng 
 truyền từ không khí sang nước