Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 9 - Năm học 2019-2020 - Trường THCS Tân Bình

 TRƢỜNG THCS TÂN BÌNH 
 ĐỀ CƢƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ 1- NGỮ VĂN 9 
 Năm học 2019-2020 
 I. Giới hạn kiến thức 
 -Nội dung ôn tập từ tuần 1 đến tuần 14 
 -Đọc hiểu : 3đ (Ngữ liệu ngoài SGK) 
 -Tạo lập văn bản : 7đ 
 + Văn bản ngắn: 3đ: Nghị luận xã hội ( tư tuởng đạo lí hoặc sự việc, hiện tượng) 
 + Bài văn :4đ : Đóng vai nhân vật kể chuyện hoặc kể chuyện đời thường 
 1. Tiếng Việt 
 * Học sinh nắm vững lí thuyết vận dụng vào làm bài tập nhận biết, thông hiểu các 
 kiến thức : 
 -Các phương châm hội thoại. 
 -Xưng hô trong hội thoại. 
 -Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp 
 - Các cách phát triển từ vụng Tiếng Việt 
 -Thuật ngữ. 
 -Trau dồi vốn từ. 
 -Các bài Tổng kết từ vựng: từ đơn, từ ghép, từ đồng nghĩa, trái nghĩa, từ nhiều 
 nghĩa, từ đồng âm, từ tuợng hình, tuợng thanh, từ Hán Việt, biệt ngữ xã hội, thành 
 ngữ, trường từ vựng. 
 -Các phép tu từ từ vựng: nhân hóa, so sánh, điệp ngữ, nói quá, nói giảm nói tránh, 
 chơi chữ, liệt kê, ẩn dụ, hoán dụ 
 2. Phần đọc - hiểu 
 -Học sinh năm vững kiến thức về tên tác giả, tên tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác, thể 
 loại, phương thức biểu đạt các văn bản đã học 
 -Nắm vững nội dung, nghệ thuật các văn bản : Văn học trung đại, Văn học hiện đại. 
 -Thuộc lòng các bài thơ, các đoạn trích trong Truyện Kiều 
 -Nắm vững, tóm tắt được nội dung các truyện ngắn đã học. 
 *Lưu ý: Khi trả lời câu hỏi đều phải nhắc lại câu hỏi, trả lời thành câu văn hoàn 
 chỉnh. 
 3.Văn bản ngắn *Thân bài: Kể diễn biến câu chuyện theo trình tự hợp lí: Sự việc mở đầu, sự việc phát 
 triển. sự việc cao trào, sự việc giải quyết cao trào, sự việc kết thúc. 
 ( Kết hợp kể, tả, biểu cảm và yếu tố nghị luận) 
 *Kết bài: Nêu suy nghĩ , mong ước của nhân vật. 
II. Một số đề tham khảo 
Đề 1 
Câu 1.(3đ) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi. 
 Mới đây trên một số báo đăng tải bức ảnh chụp lại cảnh một thanh niên đang hái hoa dã 
quỳ (trên cung đường A Pa Chai, Điện Biên Phủ) kèm theo đó là dòng trạng thái : “ Thấy 
hoa đẹp quá em dừng lại em hái. Em hái từ đầu này sang đầu kia chẳng sót một bông nào.” 
 Ngay sau khi bức ảnh cùng dòng trạng thái được đăng tải trên mạng xã hội Facebook nó 
đã nhận được nhiều sự quan tâm bình luận của nhiều nguời. Có người cho rằng việc hái hoa 
bẻ cành là không nên. Tuy nhiên có người cho rằng cung đường Tây Bắc có rất nhiều hoa 
này nên việc hái hoa cũng chẳng có gì là sai cả. 
 ( Tổng hợp từ Internet) 
a. Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích?(0.5đ) 
b.Giả sử đang sử dụng mạng xã hội Facebook em sẽ bình luận như thế nào về hành động 
của thanh niên hái hoa? Hãy viết ngắn gọn ý kiến của em một cách lịch sự từ 1 đến 3 
câu.(1đ) 
c. Chi tiết anh thanh niên hái hoa giống việc làm của nhân vật nào, trong tác phẩm nào đã 
học. Nêu tên tác phẩm và tác giả đó.(0.5đ) 
d.Chỉ ra sự khác nhau giữa việc hái hoa của anh thanh niên trong tác phẩm vừa liên hệ và 
anh thanh niên trong đoạn trích?(1đ) 
Câu 2: (3đ) 
 Trong bài hát “ Tâm hồn của đá”cố nhạc sĩ Trần Lập đã viết: “Đừng sống giống như hòn 
đá, sống không một tình yêu chỉ biết thân phận mình, tâm hồn luôn luôn băng giá đừng hóa 
thân thành đá” 
 Em hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về ý nghĩa lời bài hát trên. 
Câu 3:4đ 
 Hãy đóng vai nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng, kể lại tâm trạng khi nghe tin làng 
theo giặc. 
 Đề 2 
PHẦN 1: (3 điểm) 
 Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới: Đề 3 
Phần 1: Đọc – hiểu văn bản (3 điểm) 
 Đọc kĩ đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới: 
 “Từ những con đường mòn men theo dải Trường Sơn hùng vĩ, từ những đội quân “đi 
không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, trong suốt 16 năm hoạt động (1959 - 1975), 
đường chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh - huyết mạch nối liền hậu phương miền 
Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam không chỉ là tuyến vận tải quân sự, tuyến hậu cần chiến 
lược mà còn là một chiến trường tổng hợp, một mặt trận chiến đấu quyết liệt giữa ta và 
địch. Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã từng tâm sự: “Mỗi lần nhớ về Trường Sơn, tôi lại nhớ 
về con đường mòn ấy. Con đường mòn từng nâng bước những đoàn quân kháng chiến.”” 
 (Theo “Kì tích đường Trường Sơn huyền thoại”) 
 1. Nội dung đoạn trích trên gợi em nhớ đến bài thơ nào đã học trong chương trình Ngữ 
 Văn 9 – HKI? Nêu tên tác giả. (1 điểm) 
 2. Tìm lời dẫn trực tiếp có trong đoạn trích trên và đổi thành lời dẫn gián tiếp. (1 điểm) 
 3. Từ nội dung đoạn trích trên và bài thơ em đã học, hãy viết vài dòng nêu cảm nhận 
 của em về tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mỹ cứu nước. (1 điểm) 
Phần 2: Tạo lập văn bản: (7 điểm) 
 1. Trong văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”, vì sao có thể nói “chiến tranh 
 hạt nhân không những đi ngược lại lí trí con người, mà còn đi ngược lại lí trí của tự 
 nhiên nữa”? Em có suy nghĩ gì trước lời cảnh báo của nhà văn Mác – két về nguy cơ 
 hủy diệt sự sống và nền văn minh trên trái đất, một khi chiến tranh hạt nhân nổ ra? 
 Hãy viết một văn bản ngắn nêu suy nghĩ của em. (3 điểm) 
 2. Tập làm văn: (4 điểm) 
 Đóng vai một nhân vật trong truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn thành Long hãy kể lại 
 cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên với nhà họa sĩ và cô kĩ sư. 
Đề 4 
Câu 1: ( 3.0 điểm) 
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu bên dưới: 
Mặt trời của cháu lặn rồi 
Yêu thương, tận hiến một đời, bà ơi! 
Mím môi nuốt nước mắt rơi 
Tiễn bà trời cũng ngậm ngùi giăng mưa. 
Thương bà cháu nhớ ngày xưa 
Dãi dầu cuối chợ nắng mưa, sáng chiều 
Biển đời đơn độc mái chèo 
Thuyền bà chống đỡ trăm chiều bão giông. 1.Qua ngữ liệu trên ,em hãy cho biết người cha dạy con những bài học nào?(1đ) 
2.Tìm hai từ Hán việt sử dụng trong đoạn trích trên và giải thích ý nghĩa. (1đ) 
3. Với kiến thức đã học, em hãy nêu tên một tác phẩm cùng đề tài vơi đoạn trích trên. (1đ) 
Phần 2: Tạo lập văn bản: (7 điểm) 
 1. Em hãy viết văn bản ngắn, trình bày suy nghĩ về bài học em nhận được từ những lời 
 khuyên của người cha dành cho con trong lá thư nêu trên (3đ) 
 2. Học sinh chọn 1 trong 2 đề sau để làm( 4đ) 
 Đề 1: Có những câu chuyện diễn ra trong đời sống hàng ngày khiến em suy nghĩ tích 
 cực, yêu đời hơn. Hãy kể lại một trong những câu chuyện đó. 
 Đề 2: Đóng vai nhân vật trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt hãy diễn tả dòng cảm 
 xúc bằng một câu chuyện. 
 Đề tham khảo 6 
Phần 1:(3điểm) Đọc- hiểu 
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi 
 Ai đó đã từng nói rằng: Một ánh lửa chia sẻ là một ánh lửa lan tỏa.Vậy mà ngày nay, mọi 
người thường bảo nhau: những người như Lục Vân Tiên không còn nữa. Trong chúng ta 
chắc hẳn ai cũng có đôi lần ngần ngại khi định làm việc tốt,việc nghĩa hiệp (nhưng vì nhiều 
lí do mà bỏ qua) . 
 Và vừa rồi có một bài viết trên trang “Của người Sài Gòn” được nhiều bạn đọc quan tâm. 
Bài viết có đoạn: “Ở Sài Gòn vậy đó, ra đường không ai dòm ngó ai, trừ khi có người cần 
giúp. Lỡ đang chạy xe mà bị lếch bánh té cái oạch giữa đường là 5 giây sau thấy người dân 
tứ phía từ đâu ào ra như đánh trận, thay phiên nhau dựng xe, đỡ người, dắt xe vô lề hỏi han 
đủ thứ. Đó chính là lối sống hào sảng, lối sống trọng nghĩa ân tình của người Sài Gòn.” 
 ( Trích Báo Sài Gòn giải phóng) 
1.Cho biết phương thức biểu đạt đoạn trích trên.( 0.5đ) 
2.Tìm 2 từ Hán Việt có trong đoạn trích ( 0.5đ) 
3.Xác định và phân tích tác dụng 1phép tu từ có trong đoạn trích. (1đ) 
4.Viết vài câu văn nêu suy nghĩ của em về người Sài Gòn qua đoạn trích trên.(1đ) 
Phần 2: (7điểm) Tạo lập văn bản 
Câu 1( 3đ): Hãy viết bài văn ngắn nêu suy nghĩ của em về vấn đề trên. 
Câu 2( 4đ): Hãy đóng vai một nhân vật trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm 
Tiến Duật để kể chuyện . UỶ BAN NHÂN DÂN QUẬN TÂN BÌNH 
 TRƢỜNG THCS TRƢỜNG CHINH 
 ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I - MÔN NGỮ VĂN – LỚP 9 
 NĂM HỌC: 2018 - 2019 
 Thời gian làm bài: 90 phút 
Phần I (3 điểm): Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bên dƣới: 
 “Cây xấu hổ là một loài động vật vô cùng kỳ lạ, chỉ cần dùng tay chạm nhẹ vào lá nó liền 
xấu hổ, khép mình rồi rũ xuống. Nếu bạn chạm nhẹ, nó sẽ chuyển động chậm, phạm vi thu 
mình cũng hẹp; còn nếu bạn chạm mạnh, nó sẽ phản ứng rất nhanh, chưa tới mười giây toàn bộ 
lá đã khép lại hết rồi. Vậy xấu hổ vì sao lại có “tính tình” kỳ lạ như vậy? Điều này liên quan mật 
thiết đến môi trường, tập tính sinh sống của nó. Quê hương của cây xấu hổ ở Brazil thuộc vùng 
có khí hậu nhiệt đới, nơi đó thường xuyên có mưa to gió lớn. Cho nên, “tính tình” kỳ lạ của xấu 
hổ có thể được coi là một cách tự vệ. Sự thần kỳ của cây xấu hổ không chỉ nằm ở việc phiến lá 
của nó có thể khép lại, mà nó còn có thể dự báo sự thay đổi của thời tiết: Dùng tay chạm nhẹ, 
nếu lá của nó đóng lại nhanh mà mở ra chậm chứng tỏ trời sắp có nắng to; còn nếu chạm vào 
mà lá khép chậm mở ra nhanh thì trời sẽ chuyển từ nắng sang âm u, hoặc sắp có mưa to.” 
 (Theo “Khám phá khoa học – Sinh vật lý thú”)