Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 9 - Năm học 2020-2021 - Trường THCS Tân Bình

 UBND QUẬN TÂN BÌNH 
TRƢỜNG THCS QUẬN TÂN BÌNH 
 ĐỀ CƢƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ 1- NGỮ VĂN 9 
 Năm học 2020-2021 
 I. NỘI DUNG 
 -Đọc hiểu : 3đ (Ngữ liệu ngoài SGK) 
 -Tạo lập văn bản : 7đ 
 + Văn bản ngắn: 3đ: Nghị luận xã hội ( tư tuởng đạo lí hoặc sự việc, hiện tượng) 
 + Bài văn :4đ : Đóng vai nhân vật kể chuyện hoặc kể chuyện đời thường 
 II. KIẾN THỨC CƠ BẢN 
 1. Tiếng Việt 
 * Học sinh nắm vững lí thuyết vận dụng vào làm bài tập nhận biết, thông hiểu các 
 kiến thức : 
 -Các phương châm hội thoại. 
 -Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp 
 - Các cách phát triển từ vựng Tiếng Việt 
 -Thuật ngữ. 
 -Các bài Tổng kết từ vựng: từ đơn, từ ghép, từ đồng nghĩa, trái nghĩa, từ nhiều nghĩa, 
 từ đồng âm, từ tuợng hình, tuợng thanh, từ Hán Việt, biệt ngữ xã hội, thành ngữ, 
 trường từ vựng. 
 -Các phép tu từ từ vựng: nhân hóa, so sánh, điệp ngữ, nói quá, nói giảm nói tránh, 
 chơi chữ, liệt kê, ẩn dụ, hoán dụ 
 2. Phần đọc - hiểu 
 -Học sinh năm vững kiến thức về tên tác giả, tên tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác, thể 
 loại, phương thức biểu đạt các văn bản đã học 
 -Nắm vững nội dung, nghệ thuật các văn bản : Văn học trung đại, Văn học hiện đại. 
 -Thuộc lòng các bài thơ, các đoạn trích trong Truyện Kiều 
 -Nắm vững, tóm tắt được nội dung các truyện ngắn đã học. 
 1 
 *Thân bài: Kể diễn biến câu chuyện theo nội dung văn bản ( Kết hợp kể, tả, biểu cảm và 
 yếu tố nghị luận) 
 *Kết bài: Nêu suy nghĩ , mong ước của nhân vật 
 b. Kể chuyện đời thƣờng 
 *Mở bài: Giới thiệu sự việc, nhân vật. 
 *Thân bài: Kể diễn biến câu chuyện theo trình tự hợp lí: Sự việc mở đầu, sự việc phát 
 triển. sự việc cao trào, sự việc giải quyết cao trào, sự việc kết thúc. 
 ( Kết hợp kể, tả, biểu cảm và yếu tố nghị luận) 
 *Kết bài: Nêu suy nghĩ , mong ước của nhân vật. 
III. MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO 
 ĐỀ 1 
 UBND QUẬN TÂN BÌNH ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I 
 TRƢỜNG THCS HOÀNG HOA THÁM NĂM HỌC 2019 - 2020 
 MÔN NGỮ VĂN - LỚP 9 
 Thời gian làm bài: 90 phút 
 (Không kể thời gian phát đề) 
 Phần I: ĐỌC HIỂU (3 điểm) 
 Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu bên dƣới: 
 Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng 
 Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi 
 Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người 
 Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ. 
 Buồm lộng gió sóng xô, mai về trúc nhớ 
 Phá cũi lồng vời vợi cánh chim bay 
 Tiếng nghẹn ngào như lời mẹ đắng cay 
 Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt. 
 Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết 
 Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi 
 Như vị muối chung lòng biển mặn 
 Như dòng sông thương mến chảy muôn đời. 
 (Lưu Quang Vũ – Thơ Việt Nam thế kỉ XX – NXB Giáo dục) 
 Câu 1. Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên. (0.5 điểm) 
 Câu 2. Xác định một phép so sánh được sử dụng trong đoạn trích trên. Cho biết giá trị tác 
dụng của phép so sánh này. (1 điểm) 
 3 
 Viết vài câu văn (2-3 câu) trình bày cảm nhận của em sau khi đọc xong câu thơ trên. 
 (1điểm) 
 Phần II: (7điểm) 
 1. Viết một văn bản ngắn trình bày suy nghĩ của em về vai trò của gia đình đối với mỗi 
 người trong cuộc sống. (3điểm) 
 2. Học sinh chọn một trong hai đề sau: (4điểm) 
 Đề 1: Đóng vai nhân vật bé Thu trong truyện Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng để 
 kể chuyện . 
 Đề 2: Kể lại một câu chuyện em đã trải qua hoặc chứng kiến mà qua đó em nhận ra mình 
 cần sống đẹp, sống có ích. 
 ĐỀ 3 
UỶ BAN NHÂN DÂN QUẬN TÂN BÌNH ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I 
TRƢỜNG THCS QUANG TRUNG NĂM HỌC 2019 - 2020 
 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9 
 Thời gian làm bài: 90 phút 
 (Không kể thời gian phát đề 
Câu 1 (3 điểm): Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: 
 Tôi ở Vĩnh Yên lên 
 Anh trên Sơn Cốt xuống 
 Gặp nhau lưng đèo Nhe 
 Bóng tre trùm mát rượi 
 Anh là Vệ quốc quân 
 Tôi là người cán bộ 
 Hai đứa mỏi nhừ chân 
 Nghỉ hơi ngồi một chỗ 
 Gặp nhau mới lần đầu 
 Họ tên nào có biết? 
 Anh người đâu, tôi đâu 
 Gặp nhau là thân thiết. 
 ( Trích Cá nước – Tố Hữu) 
a) Cho biết đề tài thể hiện qua đoạn thơ trên ? ( 0,5 điểm) 
b) Tìm từ ngữ xưng hô trong đoạn thơ trên? (0,5 điểm) 
c) Từ đoạn thơ, em liên tưởng đến bài thơ nào đã học? Cho biết tên tác gỉa? Chỉ ra hai điểm 
giống nhau về nội dung ý nghĩa của đoạn thơ này với bài thơ đó.(1 điểm) 
 5 
 Em hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về ý nghĩa lời bài hát trên. 
Câu 3:4đ 
 Hãy đóng vai nhân vật anh thanh niên trong truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long 
hãy kể lại cuộc gặp gỡ trong 30 phút với nhà họa sĩ và cô kĩ sư. 
 ĐỀ 5 
PHẦN 1: (3 điểm) 
 Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới: 
 “Cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một 
cuộc sống nghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa. nó giống như một mảnh 
vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm sạch sẽ và gọn gàng. Mảnh vườn này có thể làm 
chủ nhân của nó êm ấm một thời gian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh không còn làm họ 
vướng mắt nữa. Nhưng hễ có một cơn dông tố nổi lên là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát 
và mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dại nào. Con người không thể hạnh phúc 
với một hạnh phúc mong manh như thế. Con người cần một đại dương mênh mông bị bão táp 
làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong sáng như trước. Số phận cảu những cái tuyệt 
đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm muốn.” 
 (Theo A.L.Ghec-xen, 3555 câu danh ngôn, NXB Văn hóa – Thông tin, 
 Hà Nội, 1997) 
 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.(0,5đ) 
 2. Nêu nội dung chính của văn bản trên. (0,5đ) 
 3. Chỉ ra tác dụng của việc dùng phép so sánh trong văn bản trên. (1đ) 
 4. Theo quan điểm riêng của em, cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ở bên ngoài 
ngưỡng cửa nhà mình gây ra những tác hại gì? (Trả lời ít nhất 2 tác hại bằng vài câu văn) (1đ) 
PHẦN II: (7 điểm) 
1.”Tiên học lễ, hậu học văn”,đó là điều đầu tiên mỗi người học được ngay từ khi bước vào 
lớp một.Nhưng lớn lên, rất nhiều người lãng quên điều đó để rồi có những hành vi ứng xử 
thiếu văn hoá với thầy cô, bạn bè ngay trong môi trường giáo dục. 
 Ngày nay, đi giữa sân trường rất hiếm gặp cảnh tượng một sinh viên, học sinh cúi đầu 
kính cẩn chào thầy cô giáo.Ngay cả khi thầy cô bước vào lớp cũng có những bạn uể oải” 
nhấp nhỏm” nửa đứng nửa ngồi hoặc thầy cô nào “dễ tính” thì sẵn sàng vừa ngồi vừa 
chào.Trong khi các thầy cô đang hăng say giảng bài thì dưới lớp, một số bạn sinh viên,học 
sinh “hồn nhiên” ăn sáng, một số bạn khác thì ngủ gật hoặc làm việc riêng.Khi bị nhắc nhở, 
có sinh viên còn tỏ thái độ chống đối, thậm chí cãi nhau tay đôi với thầy cô.Ranh giới giữa 
 7 
 Đóng vai một nhân vật trong truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn thành Long hãy kể lại 
 cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên với nhà họa sĩ và cô kĩ sư. 
ĐỀ 7 
Câu 1: ( 3.0 điểm) 
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu bên dưới: 
Mặt trời của cháu lặn rồi 
Yêu thương, tận hiến một đời, bà ơi! 
Mím môi nuốt nước mắt rơi 
Tiễn bà trời cũng ngậm ngùi giăng mưa. 
Thương bà cháu nhớ ngày xưa 
Dãi dầu cuối chợ nắng mưa, sáng chiều 
Biển đời đơn độc mái chèo 
Thuyền bà chống đỡ trăm chiều bão giông. 
 (Bà ơi – Phạm Trung Dũng ) trích từ nguồn  
 a) Nêu phương thức biểu đạt của đoạn thơ trên? 
 b) Đoạn thơ trên gợi em nhờ đến bài thơ và tác giả nào em đã học trong chương trình ngữ 
 văn lớp 9? Hãy chép lại một khổ thơ trong bài thơ đó mà em yêu thích nhất. (1.5) 
 c) “ Mặt trời của cháu lặn rồi” sử dụng biện pháp tu từ nào? Có thể coi đây là hiện 
 tượng một nghĩa gốc của tử phát triển thành nhiều nghĩa được không? Vì sao? ( 1đ) 
Câu 2 ( 3.0 điểm): Nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký, người viết chữ bằng chân, tâm sự trên báo 
Văn nghệ Trẻ: 
 “ Con người ta chỉ sợ khiếm khuyết về tâm hồn, đó là mầm tai họa, còn bất cứ khiếm 
khuyết nào trên cơ thể cũng không đáng sợ nếu ta dũng cảm đối diện và vượt qua để trở thành 
người không khiếm khuyết”. 
 Viết văn bản ( khoảng một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lời 
tâm sự trên? 
Câu 3:( 4.0 điểm) : Trong đời học sinh, em đã mắc một lỗi lầm khiến cho bản thân day dứt 
mãi. Hãy kể lại một câu chuyện đáng nhớ nhất của mình. 
 ĐỀ 7 
Phần 1:(3điểm) Đọc- hiểu 
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi 
 9 
 d. Theo em, vì sao người ba trong câu chuyện trên lại nói dối đứa con của mình? Hãy viết 
vài câu văn nêu suy nghĩ của em. (1 điểm) 
Câu 2: ( 3 điểm) Ăng - ghen từng nói: “Trang bị quý nhất của con người là khiêm tốn và 
giản dị”. 
Em hãy trình bày suy nghĩ về giá trị ý nghĩa của câu nói trên. 
Câu 3: (4 điểm) 
Đề : Đóng vai một nhân vật trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của nhà văn Nguyễn Quang 
Sáng kể lại nội dung tác phẩm đó. 
 ĐỀ 9 
UỶ BAN NHÂN DÂN QUẬN TÂN BÌNH 
 TRƢỜNG THCS TRƢỜNG CHINH 
 ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I - MÔN NGỮ VĂN – LỚP 9 
 NĂM HỌC: 2018 - 2019 
 Thời gian làm bài: 90 phút 
Phần I (3 điểm): Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bên dƣới 
 “Cây xấu hổ là một loài thực vật vô cùng kỳ lạ, chỉ cần dùng tay chạm nhẹ vào lá 
nó liền xấu hổ, khép mình rồi rũ xuống. Nếu bạn chạm nhẹ, nó sẽ chuyển động chậm, 
phạm vi thu mình cũng hẹp; còn nếu bạn chạm mạnh, nó sẽ phản ứng rất nhanh, chưa tới 
mười giây toàn bộ lá đã khép lại hết rồi. Vậy xấu hổ vì sao lại có “tính tình” kỳ lạ như 
vậy? Điều này liên quan mật thiết đến môi trường, tập tính sinh sống của nó. Quê hương 
của cây xấu hổ ở Brazil thuộc vùng có khí hậu nhiệt đới, nơi đó thường xuyên có mưa to 
gió lớn. Cho nên, “tính tình” kỳ lạ của xấu hổ có thể được coi là một cách tự vệ. Sự thần 
kỳ của cây xấu hổ không chỉ nằm ở việc phiến lá của nó có thể khép lại, mà nó còn có thể 
dự báo sự thay đổi của thời tiết: Dùng tay chạm nhẹ, nếu lá của nó đóng lại nhanh mà mở 
ra chậm chứng tỏ trời sắp có nắng to; còn nếu chạm vào mà lá khép chậm mở ra nhanh 
thì trời sẽ chuyển từ nắng sang âm u, hoặc sắp có mưa to.” 
 (Theo “Khám phá khoa học – Sinh vật lý thú”) 
 1/ Nội dung đoạn trích nêu lên đặc điểm gì của loài cây xấu hổ? (0.5 điểm) 
 2/ Tính tình kỳ lạ của cây xấu hổ đã đem đến cho loài cây này những công dụng gì? (0.5 
điểm) 
 3/ Tìm hai thuật ngữ có trong đoạn trích và cho biết chúng thuộc lĩnh vực khoa học nào? (1 
điểm) 
 4/ Hình ảnh cây xấu hổ thích nghi với môi trường tự nhiên gợi cho em suy nghĩ gì, hãy diễn 
đạt bằng vài câu văn (3-5 câu) 
Phần II: (7 điểm) 
 11