Đề cương ôn tập học kì I môn Địa lí 9 - Năm học 2017-2018 - Trường THCS Tân Bình

 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 
 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP MƠN ĐỊA LÍ 9 – HKII- NĂM HỌC 2017-2018 
Họ và tên: Lớp:.. Mã số: 
 I/ LÝ THUYẾT 
 VÙNG ĐƠNG NAM BỢ 
Câu 1: Dựa vào Átlát Địa lí Việt Nam trang 29, nêu vị trí giới hạn của vùng Đơng Nam 
Bộ? 
- Đơng Nam Bộ gồm Thành phố Hồ Chí .Minh và 5 tỉnh: Bình Phước, Binh Dương, Tây Ninh, 
Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, cầu nối giữa Đồng bằng sơng Cửu Long với Tây Nguyên và 
Duyên hải Nam Trung Bộ, giữa đất liền và Biển Đơng, giao lưu thuận lợi với các vùng trong 
nước, với các nước trong khu vực. 
- Liền kề các vùng nguyên liệu lớn: Đồng bằng sơng Cửu Long (nơng sản, thủy sản), Tây 
Nguyên (cây cơng nghiệp, lâm sản), Duyên hải Nam Trung Bộ (thủy sản). Các vùng trên cũng 
là những thị trường tiêu thụ sản phẩm của Đơng Nam Bộ. 
- Giáp vùng biển giàu tiềm năng: thủy sản, dầu khí, giao thơng vận tải biển, du lịch biển - đảo, 
cĩ điều kiện phát triển tổng hợp kinh tế biển. 
-> Vị trí địa lí của vùng Đơng Nam Bộ cĩ nhiều lợi thế để phát triển kinh tế - xã hội. 
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa Lí Việt Nam, hãy xác định: 
a. Các trung tâm cơng nghiệp, các nhà máy điện vùng Đơng Nam Bộ. 
b. Các tỉnh thành vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và vai trị của nĩ đối với cả nước? 
 TL: 
* Các trung tâm cơng nghiệp: Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hịa, Vũng Tàu, Thủ Dầu Một. 
* Các nhà máy điện: + Thủy điện Cần Đơn, Thác Mơ, Trị An. 
 + Nhiệt điện: Phú Mĩ, Bà Rịa, Thủ Đức. 
* Các tỉnh thành: TPHCM, Đồng Nai, Bà rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây 
Ninh, Long An, Tiền Giang. 
* Vai trị: Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cĩ vai trị quan trọng khơng chỉ đối với vùng 
Đơng Nam Bộ mà cịn đối với các tỉnh phía Nam và cả nước. 
Câu 3: Dựa vào Át lát vùng Đơng Nam Bộ, em hãy lập bảng nêu đặc điểm về điều kiện 
tự nhiên và thế mạnh kinh tế của vùng Đơng Nam Bộ theo mẫu: 
 Đặc điểm Điều kiện tự nhiên Thế mạnh kinh tế 
Vùng 
 Địa hình thoải, đất badan, đất Mặt bằng xây dựng tốt. Các cây trồng 
 Vùng đất liền xám. Khí hậu cận xích đạo thích hợp: cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, 
 nĩng ẩm, nguồn sinh thủy tốt. đậu tương, lạc, mía, đường, thuốc lá, hoa * Dịch vụ: 
- Dịch vụ rất đang dạng, bao gồm các hoạt động thương mại, du lịch, vận tải 
- Tỉ trọng các loại dịch vụ cĩ biến động. 
- TP.HCM là đầu mối giao thơng vận tải hàng đầu của Đơng Nam Bộ và cả nước. 
- Đơng Nam Bộ cĩ sức hút mạnh mẽ nguồn vốn đầu tư nước ngồi (Chiếm 50,1% tổng vốn 
đầu tư nước ngồi vào Việt Nam). 
Câu 6: Kể tên các trung tâm kinh tế và vai trị của vùng kinh tế trong điểm phía Nam : 
- TPHCM, Biên Hồ, Vũng Tàu . 
- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam : ( gồm TPHCM, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, 
 Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An) cĩ vai trị quan trọng khơng chỉ với Đơng nam 
 Bộ mà cịn với các tỉnh phía Nam và cả nước. 
 VÙNG ĐỜNG BẰNG SƠNG CỬU LONG 
Câu 1 : Dựa vào Átlát Địa lí Việt Nam trang 29, nêu vị trí giới hạn của vùng Đồng Bằng 
sơng Cửu Long ? 
- Tây giáp Đơng Nam bộ. Bắc giáp Campuchia, tây nam giáp vịnh Thái Lan, đơng nam giáp 
 Biển Đơng. 
- Cĩ điều kiện thuận lợi phát triền kinh tế trên biển và trên đất liền, mở rộng hợp tác kinh tế 
 với các nước tiểu vùng sơng Mê Cơng. 
 Câu 2: Dựa vào Át lát vùng Đồng Bằng sơng Cửu Long nêu đặc điểm về điều kiện tự 
 nhiên và thế mạnh kinh tế của vùng ? 
- Thuận lợi : - địa hình thấp, tương đối bằng phẳng, Đất gần 4 triệu ha ( đất phù sa ngọt 1,2 
 triệu, đất phèn mặn 2,5 triệu ) đều cĩ giá trị kinh tế lớn. 
- Khí hậu cận xích đạo nĩng ẩm quanh năm, lượng mưa dồi dào. 
- Sơng đem lại nhiều giá trị kinh tế lớn ( thuỷ sản, giao thơng, du lịch) 
- Rừng ngập mặn ven biển và trên bán đảo Cà Mau chiếm diện tích lớn. 
- Biển ấm quanh năm, ngư trường rộng thuỷ sản phong phú. Thuận lợi khai thác hải sản. 
- Khĩ khăn : 
- Đất phèn mặn chiếm diện tích lớn. 
- Thiếu nước ngọt vào mùa khơ. 
- Mùa mưa kéo dài. Lũ ngập trên diện rộng. 
- Biện pháp khắc phục : 
- Cải tạo đất phèn mặn. Chọn giống cây trồng thích hợp. 
- Cung cấp nước ngọt vào mùa khơ. TL: a/ Biển nước ta cĩ diện tích rộng trên 1 triệu km2: Bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp 
giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. 
 b/ Nước ta cần ưu tiên khái thác hải sản xa bờ vì: 
+ Giúp khai thác tốt hơn nguồn lợi thủy-hải sản. 
+ Khai thác hải sản xa bờ gĩp phần khẳng định chủ quyền biển - đảo Việt Nam, bảo vệ các 
quần đảo xa bờ 2 quần đảo Hồng Sa (Đà Nẵng), Trường Sa (Khánh Hịa). 
 c/ Các đảo ven bờ cĩ diện tích lớn của nước ta là: Phú Quốc; Cát Bà; Cái Bầu; Phú Quý; 
Lí Sơn; Cơn Đảo 
Câu 2: Trình bày đặc điểm ngành khai thác, nuơi trồng thủy hải sản và giao thơng vận 
tải biển ở nước ta? 
a/ Khai thác và nuơi trồng thủy hải sản: 
- Nguồn tài nguyên biển-đảo phong phú tạo nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển tổng hợp 
các ngành kinh tế biển. 
- Ngành thủy sản đã phát triển cả khai thác, nuơi trồng và chế biến thủy-hải sản. 
- Vùng biển nước ta cĩ hơn 2000 lồi cá trong đĩ: 110 lồi cĩ giá trị kinh tế cao, 100 lồi tơm 
cĩ giá trị xuất khẩu lớn. 
- Tổng trữ lượng khai thác hơn 4 triệu tấn. Chủ yếu đánh bắt ven bờ. UU tiên phát triển khai 
thác xa bờ, nuơi trồng và hiện đại hĩa cơng nghiệp chế biến thủy hải sản. 
* Giao thơng vận tải biển: 
- Thuận lợi: Gồm nhiều tuyến đường biển quốc tế quan trọng, ven biển cĩ nhiều vũng vịnh 
thuận lợi xây dựng cảng. 
- Giao thơng vận tải biển đang phát triển mạnh cùng với quá trình nước ta hội nhập vào nền 
kinh tế thế giới. 
Câu 3: Trình bày đặc điểm du lịch biển - đảo và khai thác, chế biến khống sản biển ở 
nước ta? 
* Du lịch biển – đảo: 
Tài nguyên du lịch biển phong phú. 
- Nhiều đảo ven bờ cĩ phong cảnh kì thú, hấp dẫn khách du lịch, đb là Vịnh Hạ Long. 
- Phát triển mạnh, chủ yếu là hoạt động tắm biển. 
- Xu hướng : phát triển nhiều loại hình du lịch để khai thác tiềm năng to lớn về du lịch của 
biển-đảo. 
* Khai thác, chế biến khoáng sản biển: 
Là nguồn muối vơ tận, nghề làm muối phát triển ở ven biển từ Bắc vào Nam, nhất là Nam 
Trung Bộ ( Sa Huỳnh, Cà Ná) 
- Giàu khống sản (dầu mỏ, khí đốt, ơxit titan, cát trắng. - Diện tích rừng ngập mặn giảm. 
- Sản lượng đánh bắt giảm. 
- Một số lồi cĩ nguy cơ tuyệt chủng. 
* Nguyên nhân: 
- Ơ nhiễm mơi trường biển. 
- Đánh bắt và khai thác quá mức. 
* Hậu quả: 
- Suy giảm nguồn tài nguyên sinh vật biển. 
* Giải pháp: 
- Điều tra, đánh giá tiềm năng vùng biển sâu, đầu tư đánh bắt xa bờ. 
- Bảo vệ và trồng rừng ngập mặn. 
- Bảo vệ san hơ ngầm ven biển. 
- Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. 
- Chống ơ nhiễm biển. 
 II/ BÀI TẬP THỰC HÀNH 
Bài tập 1: Cho bảng số liệu về cơ cấu kinh tế của Đơng Nam Bộ và cả nước , năm 2002( 
%). 
 Khu Nơng,lâm,ngư Cơngnghiệp, Dịch vụ 
vực. nghiệp xâydựng 
Vùng 
Đơng Nam Bộ 6,2 59,3 34,5 
Cả nước 23,0 38,5 38,5 
a, Vẽ biểu đồ cơ cấu kinh tế của Đơng Nam Bộ và cả nước, năm 2002(%). 
b, Em nhận xét gì về tỉ trọng cơng nghiệp – Xây dựng trong cơ cấu kinh tế của vùng Đơng 
Nam Bộ và cả nước ? 
b/ Nhận xét: 
 - Tỉ trọng cơng nghiệp- xây dựng trong cơ cấu kinh tế của Đơng Nam Bộ và cả nước đều 
 cao nhất: 
 + Đơng Nam Bộ : 59,3 % . 
 + Cả nước : 38,5 % 
 - Tỉ trọng cơng nghiệp- xây dựng trong cơ cấu kinh tế của Đơng Nam Bộ cao gấp 2/3 cả 
 nước . 
Bài tập 2: Dựa vào bảng số liệu sau đây: Dân số thành thị và dân số nơng thơng của 
thành phố Hồ Chí Minh (đơn vị: %): 
 a, Vẽ biểu đồ thể hiện tỉ trọng sản lượng cá biển khai thác, cá nuơi, tơm nuơi ở ĐBSCL 
và ĐBSH so với cả nước ( cả nước = 100%) 
b, Tại sao ĐBSCL cĩ thế mạnh đặc biệt trong nghề nuơi tơm xuất khẩu? 
 Xử lí bảng số liệu: Sản lượng cá biển khai thác, cá nuơi, tơm nuơi của ĐBSCL và ĐBSH 
so với cả nước, năm 2002 ( Đơn vị % ) 
 Sản lượng ĐBSơng Cửu Long Đồng bằng sơng Cả nước 
 Hồng 
Cá biển khai thác 41,5 4,6 100 
Cá nuơi 58.2 22,6 100 
Tơm nuơi 76,7 3,9 100 
a/ Em hãy vẽ biểu đồ cột chồng 
 - b/ Nhận xét : Điều kiện tự nhiên: diện tích mặt nước rộng lớn, đặc biệt trên bán đảo Cà 
 Mau. 
 - Nguồn lao động dồi dào, thích nghi linh hoạt với nền kinh tế thị trường, đem lại nguồn 
 thu nhập lớn. 
 - Cĩ nhiều cơ sở chế biến tơm xuất khẩu. 
 - Thị trường tiêu thụ rộng lớn: EU, Nhật, Bắc Mĩ. 
Bài tập 6: Điền tên các ngành kinh tế biển theo sơ đồ sau ? 
 III/ CÂU HỎI DẠNG PISA 
Câu 1: Đọc đoạn văn sau: 
 “ Biển nước ta là nguồn muối vơ tận. Nghề làm muối được phát triển từ lâu đời ở nhiều 
vùng ven biển từ Bắc vào Nam, đặc biệt là ven biển Nam Trung Bộ như Sa Huỳnh ( Quảng 
Ngãi), Cà Ná (Ninh Thuận). b.Nêu một số nguyên nhân và biện pháp khắc phục. 
TL: a/ Mơi trường biển nước ta hiện nay đang bị ơ nhiễm. 
 b/ Nguyên nhân:Ơ nhiễm mơi trường biển do: 
- Khai thác nguồn lợi thủy sản vượt quá mức độ phục hồi. nhất là thủy sản ven bờ 
- Khai thác bằng cách thức mang tính hủy diệt như sử dụng chất độc, chất nổ, điện ... 
- Mơi trường biển - đảo bị ơ nhiễm với xu hướng ngày càng tăng. 
- Các chất thải từ sinh hoạt, sản xuất cơng nghiệp của các khu dân cư, đơ thị, các khu cơng 
nghiệp, các khu du lịch ở ven biển và trên các đảo. 
- Hoạt động khai thác khống sản biển, nhất là khai thác dầu khí. 
- Nạn tràn dầu từ các phương tiện vận tải biển. 
- Hệ thống xử lý vệ sinh kém 
 Biện pháp khắc phục: 
Câu 3: Đọc đoạn văn sau và nêu một số nguyên nhân dẫn tới sự giảm sút tài nguyên 
thiên nhiên và ơ nhiễm mơi trường biển – đảo của nước ta. Sự giảm sút tài nguyên và ơ 
nhiễm mơi trường biển – đảo sẽ dẫn đến những hậu quả gì? 
 “Trong những năm gần đây, diện tích rừng ngập mặn ở nước ta giảm nhanh. Nguồn lợi 
hải sản cũng giảm đáng kể, một số lồi hải sản cĩ nguy cơ tuyệt chủng (cá mịi, cá cháy,...), 
nhiều lồi hải sản đang giảm về múc độ tập trung, các lồi cá quý (cá thu,...) đánh bắt được 
cĩ kích thước ngày càng nhỏ. 
 Ơ nhiễm mơi trường biển cĩ xu hướng gia tăng rõ rệt làm cho chất lượng nhiều vùng 
biển của nước ta bị giảm sút, nhất là ở các cảng biển và các vùng cửa sơng. Hậu quả là làm 
suy giảm nguồn tài nguyên sinh vật biển, ảnh hưởng xấu tới chất lượng của các khu duc lịch 
biển.” 
 Nguồn: SGK Địa Lí 9, tr 143 
TL: - Nguyên nhân giảm sút tài nguyên: 
 + Khai thác bừa bãi, bất hợp lí (thuốc nổ, mìn...) 
 + Tập trung đánh bắt ven bờ 
 - Nguyên nhân ơ nhiễm mơi trường: 
 + Chất thải cơng nghiệp, khu đơ thị ven biển... 
 + Tràn dầu... 
 - Hậu quả: 
 + Nguồn lợi sinh vật biển giảm 
 + Ảnh hưởng đến đời sống con người, hoạt động du lịch biển. 
Câu 4: Đọc đoạn văn sau : 
 “Việt Nam cĩ nguồn tài nguyên du lịch biển phong phú.Dọc bờ biển nước ta ,suốt từ 
bắc vào Nam cĩ trên 120 bãi cát rộng ,dài, phong cảnh đẹp ,thuận lợi cho việc xây dựng các 
khu du lịch và nghỉ dưỡng. Câu 6: Em hãy đọc đoạn văn sau đây: 
 “Đơng Nam Bộ cĩ cơ sở hạ tầng tương đối khá, song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu 
phát triển kinh tế - xã hội nhanh chĩng của vùng. Các cảng biển được xây dựng chưa lớn, 
giao thơng đường sơng chưa phát triển tương xứng với khả năng. Cảng hàng khơng cịn hạn 
hẹp so với nhu cầu vận chuyển hàng hĩa và hành khách đang tăng lên nhanh chĩng. Hệ thống 
giao thơng đường bộ đã trở nên quá tải, đường sắt chưa phát triển... 
 Nguồn nhân lực dồi dào, nhưng lực lượng lao động tại chỗ chưa đáp ứng đủ nhu cầu 
phát triển kinh tế của cả vùng về lượng và chất. Do đĩ cĩ sự di chuyển lao động trong nội bộ 
vùng và từ ngồi vào và do sự chênh lệch thu nhập dẫn đến luồng di dân tới các đơ thị trong 
vùng nên nảy sinh nhiều vấn đề cấp bách cần giải quyết như: 
 - Di dân quá nhanh vào Thành Phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Biên Hịa làm quá tải về 
 các điều kiện hạ tầng gây hậu quả nghiêm trọng về mơi trường. 
 - Nhiều cụm cơng nghiệp cĩ điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nhưng rất thiếu 
 lao động tại chỗ. 
 - Do mức độ tập trung phát triển kinh tế ngày càng cao nên vấn đề bảo vệ mơi trường trở 
 nên gay gắt, nhất là việc khai thác và bảo vệ nguồn nước trong vùng. 
 (Nguồn: trang web bộ Kế hoạch và đầu tư) 
 a/ Nêu những hạn chế trong phát triển kinh tế của vùng Đơng Nam Bộ? 
 Giao thơng chưa phát triển, di dân tự do, ơ nhiễm nguồn nước... 
 b/ Em hãy đưa ra một số giải pháp để bảo vệ mơi trường tốt hơn? 
 Nâng cao ý thức của người dân, sống cĩ trách nhiệm..