Đề cương ôn tập học kì II môn Địa lí 8 - Năm học 2019-2020

 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN ĐỊA LÍ 8 – HKII - NĂM HỌC 2019-2020
PHẦN I: LÍ THUYẾT
Bài 31: ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
I/Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
 1/Tính chất nhiệt đới: +Mùa hạ: Gió mùa Tây Nam nóng, ẩm, mưa 
+Quanh năm nhận được lượng nhiệt dồi dào nhiều.
+ Số giờ nắng trong năm cao: 1400-3000 h/năm +Mùa Đông: Gió mùa Đông Bắc lạnh ,khô.
 + Số kilô calo/ m2 : 1 triệu 3/Tính chất ẩm:
 +Nhiệt độ trung bình năm trên 21 0C +Lượng mưa lớn: 1500- 2000mm/ năm
 2/Tính chất gió mùa: +Độ ẩm không khí cao 80%
II/Tính chất đa dạng và thất thường:
*Tính chất thất thường:
-Nhiệt độ trung bình thay đổi giữa các năm: năm rét sớm, năm rét muôn
-Mưa mỗi năm một khác: năm mưa nhiều, năm khô hạn,năm ít bão, năm lại nhiều
-Gió Tây khô nóng ảnh hưởng mạnh mẽ.
*Tính chất đa dạng: Cả nước chia thành 4 miền khí hậu
 Miền khí hậu Phạm vi Đặc điểm
 Phía Bắc Từ dãy Bạch Mã (vĩ tuyến 160B) -Mùa đông: lạnh,ít mưa, nửa cuối mùa đông 
 trở ra có mưa phùn.
 -Mùa hạ nóng, mưa nhiều
Đông Trường Sơn Từ Hoành Sơn (vĩ tuyến 180B) Mùa mưa lệch hẳn về thu đông (khí hậu Địa 
 đến Mũi Dinh (vĩ tuyến 110B) Trung Hải)
 Phía Nam Từ dãy Bạch Mã (vĩ tuyến 160B) Khí hậu cận xích đạo, nóng quanh năm, có 2 
 trở vào mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô 
 Biển Đông Vùng biển Việt Nam Khí hậu gió mùa nhiệt đới hải dương
Câu hỏi: 1/Vì sao 2 loại gió mùa Đông Bắc và Tây Nam laị có đặc tính trái ngược nhau?
 2/Những nhân tố nào làm cho thời tiết, khí hậu nước ta đa dạng và thất thường?
 3/Em hãy sưu tầm một số câu ca dao, tục ngữ nói về khí hậu-thời tiết ở nước ta hoặc ở 
địa phương em.
Bài 33: ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
1/Đặc điểm chung:
-Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nước
 +Số lượng: 2360 con sông, phần lớn là sông nhỏ, ngắn và dốc (chiếm 93%)
 +Sông lớn: sông Hồng, sông Cửu Long
-Sông ngòi nước ta chảy theo 2 hướng chính:
 +Hướng Tây Bắc-Đông Nam: Sông Hồng, sông Đà, sông Tiền, Sông Hậu
 +Hướng vòng cung: sông Lô, sông Gâm, sông Cầu, sông Thương
-Sông ngòi nước ta có 2 mùa nước: 
 +Mùa lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt
 +Mùa lũ chiếm đến 70-80% lượng nước cả năm → dễ gây ra lũ lụt.
-Sông ngòi nước ta có lượng phù sa lớn: trung bình 223g/m3, tổng lượng phù sa 200 triệu tấn/năm
2/ Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch của các dòng sông:
a/Giá trị của sông ngòi: Sông ngòi nước ta có giá trị to lớn về nhiều mặt Câu 1: Dựa vào hình 33.1 
 Hãy kể tên các sông hướng 
 Tây Bắc-Đông Nam :
 Các sông hướng vòng cung: 
Câu 2: Dựa vào bảng 31.1 cho biết những tháng nào có nhiệt độ không khí giảm dần từ Nam ra 
 Bắc và giải thích vì sao?
 Bảng 31.1.Nhiệt độ và lượng mưa các trạm khí tượng Hà Nội, 
 Huế và Tp. Hồ Chí Minh Trả lời:
 -Các tháng có nhiệt độ không 
 khí giảm dần từ Nam ra Bắc 
 là:
 -Giải thích:
 Câu 3: Dựa vào bảng 33.1 cho biết mùa lũ trên các lưu vực sông có trùng nhau không và giải 
 thích vì sao có sự khác biệt ấy? Việt Nam chịu sự tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ trung bình thấp hơn nhiệt 
độ trung bình nhiều nước khác cùng vĩ độ ở Châu Á.So với các nước này ,Việt Nam về mùa đông lạnh 
hơn và mùa hạ ít nóng hơn.
 Do ảnh hưởng gió mùa ,hơn nữa sự phức tạp về địa hình nên khí hậu của Việt Nam luôn luôn 
thay đổi trong năm,từ giữa năm này với năm khác và giữa nơi này với nơi khác ( từ bắc xuống nam từ 
thấp lên cao)”.
* Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
- Nhiệt độ quanh năm cao,số giờ nắng khoảng 1.400- 3.000 giờ/năm. Nhiệt độ trung bình trên 
 210c,tăng dần từ bắc vào nam.
- Chế độ gió mùa cũng làm cho tính nhất nhiệt đới ẩm của thiên nhiên Việt Nam thay đổi ,có một 
 mùa nóng,mưa nhiều và một mùa tương đối lạnh,ít mưa. Lượng mưa trung bình từ 1.500 đến 
 2.000 mm/năm.
- Độ ẩm không khí trên dưới 80%......
Câu 2:“Thời tiết khô nóng diễn ra khá phổ biến ở vùng Tây bắc và cùng duyên hải miền Trung nước ta 
vào các tháng 6,7,8. Khi có loại gió này thổi tới thời tiết rất khó chịu .Bầu trời hấu như không gợn một 
chut mây, gió nóng thổi đều đều làm khô kiệt mọi nguồn nước trên mặt, không khí ngột ngạt như trong 
một lò nung .Ánh nắng chói lóa ,làm cỏ cây úa vàng , xơ xác.
 Thời tiết khô nóng thường kéo dài từng đợt vài ba ngày ,đôi khi tới 5-7 ngày .Nhiệt độ cao nhất lên 
 tới 41-43oc ,nhiều khi ngay ban đêm cũng xấp xỉ 300c. Đất kiệt nước ,nứt nẻ”
Hỏi: Đoạn văn trên nói đến loại gió nào? Khi có loại gió này thổi đến thời tiết diễn ra như thế nào?
- Đoạn văn trên nói về gió Tây
-Khi có loại gió này thổi tới thời tiết rất khó chịu .Bầu trời hấu như không gợn một chut mây, gió nóng 
thổi đều đều làm khô kiệt mọi nguồn nước trên mặt, không khí ngột ngạt như trong một lò nung .Ánh 
nắng chói lóa ,làm cỏ cây úa vàng , xơ xác , .Nhiệt độ cao nhất lên tới 41-43 oc ,nhiều khi ngay ban 
đêm cũng xấp xỉ 300c. Đất kiệt nước ,nứt nẻ
Câu 2:Dựa vào đoạn văn hãy cho biết những biểu hiện và hậu quả về tính bất thường của thời 
tiết nước ta giai đoạn 2016-2017?
 “Thời tiết bất thường khắp cả nước
 Nhìn lại năm 2016 và đầu năm 2017 sẽ thấy tính bất thường của thời tiết ngày càng gay gắt, xảy 
ra trên khắp cả nước. Cụ thể với mùa khô 2016, nhiều nơi ở miền Nam và miền Trung khô hạn do 
lượng mưa thiếu hụt từ 30 - 40%, lượng dòng chảy trên các sông nhỏ dẫn đến tình trạng xâm nhập mặn 
đến sớm hơn 1 tháng ở các vùng cửa sông miền Trung và đặc biệt ở ĐBSCL, nhiều nơi mặn đã vào sâu 
80 - 100 km hoặc hơn, bà con nông dân điêu đứng vì hạn mặn, thiếu nguồn nước ngọt cho sinh hoạt và 
sản xuất rất nghiêm trọng.
 Ở miền Trung mưa lũ đến muộn nhưng lại dồn dập, lũ chồng lũ kéo dài nhiều ngày vào những 
tháng cuối năm 2016, gây thiệt hại lớn về tài sản và người. Miền Bắc đợt rét đầu tiên đến sớm so với 
bình thường, tuy nhiên người dân lại ít cảm nhận được không khí lạnh của mùa đông, do xen kẽ các đợt 
lạnh lại có những ngày nhiệt độ khá cao gây tiết trời oi nóng.
 Trong mùa khô 2016 – 2017, Nam Bộ cũng như TPHCM đã xuất hiện một số trận mưa trái mùa 
với lượng lớn, số ngày xuất hiện mưa và tổng lượng mưa các tháng trong mùa khô cũng vượt trung 
bình nhiều năm cùng thời kỳ. Mưa trái mùa gây thiệt hại cho sản xuất vụ đông xuân cũng như hoa màu 
cây trái. Theo chuyên gia dự báo khí tượng, có nhiều nguyên nhân, trong đó phần lớn do BĐKH đã làm 
thay đổi một số quy luật tự nhiên. Chuyên gia dự báo khí tượng cho biết, hiện nay thời tiết đang ở giai