Đề cương ôn tập học kì II môn Địa lí 9 - Năm học 2016-2017

 ĐỀ CƢƠNG ÔN TẬP MÔN ĐỊA LÍ 9 – HKII- NĂM HỌC 2016-2017 
Họ và tên: Lớp:.. Mã số: 
 I/ LÝ THUYẾT 
Câu 1: Dựa vào Átlát Địa lí Việt Nam trang 29, nêu vị trí giới hạn của vùng Đông Nam 
Bộ? 
- Đông Nam Bộ gồm Thành phố Hồ Chí .Minh và 5 tỉnh: Bình Phước, Binh Dương, Tây Ninh, 
Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, cầu nối giữa Đồng bằng sông Cửu Long với Tây Nguyên và 
Duyên hải Nam Trung Bộ, giữa đất liền và Biển Đông, giao lưu thuận lợi với các vùng trong 
nước, với các nước trong khu vực. 
- Liền kề các vùng nguyên liệu lớn: Đồng bằng sông Cửu Long (nông sản, thủy sản), Tây 
Nguyên (cây công nghiệp, lâm sản), Duyên hải Nam Trung Bộ (thủy sản). Các vùng trên cũng 
là những thị trường tiêu thụ sản phẩm của Đông Nam Bộ. 
- Giáp vùng biển giàu tiềm năng: thủy sản, dầu khí, giao thông vận tải biển, du lịch biển - đảo, 
có điều kiện phát triển tổng hợp kinh tế biển. 
-> Vị trí địa lí của vùng Đông Nam Bộ có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế - xã hội. 
Câu 2: Dựa vào Atlat Địa Lí Việt Nam, hãy xác định: 
a. Các trung tâm công nghiệp, các nhà máy điện vùng Đông Nam Bộ. 
b. Các tỉnh thành vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và vai trò của nó đối với cả nƣớc? 
 TL: 
* Các trung tâm công nghiệp: Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Vũng Tàu, Thủ Dầu Một. 
* Các nhà máy điện: + Thủy điện Cần Đơn, Thác Mơ, Trị An. 
 + Nhiệt điện: Phú Mĩ, Bà Rịa, Thủ Đức. 
* Các tỉnh thành: TPHCM, Đồng Nai, Bà rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Tây 
Ninh, Long An, Tiền Giang. 
* Vai trò: Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có vai trò quan trọng không chỉ đối với vùng 
Đông Nam Bộ mà còn đối với các tỉnh phía Nam và cả nước. 
Câu 3: Dựa vào Át lát vùng Đông Nam Bộ, em hãy lập bảng nêu đặc điểm về điều kiện 
tự nhiên và thế mạnh kinh tế của vùng Đông Nam Bộ theo mẫu: 
 Đặc điểm Điều kiện tự nhiên Thế mạnh kinh tế 
Vùng 
 Địa hình thoải, đất badan, đất Mặt bằng xây dựng tốt. Các cây trồng 
 Vùng đất liền xám. Khí hậu cận xích đạo thích hợp: cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, 
 nóng ẩm, nguồn sinh thủy tốt. đậu tương, lạc, mía, đường, thuốc lá, hoa 
 quả. 
 * Dịch vụ: 
- Dịch vụ rất đang dạng, bao gồm các hoạt động thương mại, du lịch, vận tải 
- Tỉ trọng các loại dịch vụ có biến động. 
- TP.HCM là đầu mối giao thông vận tải hàng đầu của Đông Nam Bộ và cả nước. 
- Đông Nam Bộ có sức hút mạnh mẽ nguồn vốn đầu tư nước ngoài (Chiếm 50,1% tổng vốn 
đầu tư nước ngoài vào Việt Nam). 
Câu 6: a/ Biển nƣớc ta bao gồm những bộ phận nào? 
 b/ Là một công dân Việt Nam em có suy nghĩ gì khi nƣớc ta đang chú trọng ƣu 
 tiên khai thác hải sản xa bờ? 
 c/ Dựa vào Átlát Địa lí Việt Nam hãy xác định các đảo gần bờ có diện tích lớn? 
TL: a/ Biển nước ta có diện tích rộng trên 1 triệu km2: Bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp 
giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. 
 b/ Nước ta cần ưu tiên khái thác hải sản xa bờ vì: 
+ Giúp khai thác tốt hơn nguồn lợi thủy-hải sản. 
+ Khai thác hải sản xa bờ góp phần khẳng định chủ quyền biển - đảo Việt Nam, bảo vệ các 
quần đảo xa bờ đặc biệt 2 quần đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng), Trường Sa (Khánh Hòa). 
 c/ Các đảo ven bờ có diện tích lớn của nước ta là: Phú Quốc; Cát Bà; Cái Bầu; Phú Quý; 
Lí Sơn; Côn Đảo 
Câu 7: Trình bày đặc điểm ngành khai thác, nuôi trồng thủy hải sản và giao thông vận 
tải biển ở nƣớc ta? 
a/ Khai thác và nuôi trồng thủy hải sản: 
- Nguồn tài nguyên biển-đảo phong phú tạo nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển tổng hợp 
các ngành kinh tế biển. 
- Ngành thủy sản đã phát triển cả khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy-hải sản. 
- Vùng biển nước ta có hơn 2000 loài cá trong đó: 110 loài có giá trị kinh tế cao, 100 loài tôm 
có giá trị xuất khẩu lớn. 
- Tổng trữ lượng khai thác hơn 4 triệu tấn. Chủ yếu đánh bắt ven bờ. UU tiên phát triển khai 
thác xa bờ, nuôi trồng và hiện đại hóa công nghiệp chế biến thủy hải sản. 
* Giao thông vận tải biển: 
- Thuận lợi: Gồm nhiều tuyến đường biển quốc tế quan trọng, ven biển có nhiều vũng vịnh 
thuận lợi xây dựng cảng. 
- Giao thông vận tải biển đang phát triển mạnh cùng với quá trình nước ta hội nhập vào nền 
kinh tế thế giới. 
 - Nước ta có 29 tỉnh và thành phố giáp biển. 
* Các đảo và quần đảo: 
- Vùng biển ven bờ nước ta có hơn 3000 hòn đảo lớn nhỏ, bao gồm: 
 + Đảo ven bờ, tập trung ở Quảng Ninh, Hải Phòng,Kiên Giang (Phú Quốc, Cát Bà, Phú 
Quý, Lý Sơn, Côn Đảo). 
 + Đảo xa bờ: Bạch Long Vĩ, hai quần đảo lớn là Trường Sa và Hoàng Sa. 
- Vùng biển có nhiều tiềm năng phát triển tổng hợp các ngành kinh tế biển. 
- Có nhiều lợi thế trong quá trình hội nhập vào kinh tế thế giới. 
Câu 11: Nêu nguyên nhân, hậu quả và các phƣơng hƣớng chính để bảo vệ tài nguyên, 
môi trƣờng biển-đảo? 
* Thực trạng: 
- Diện tích rừng ngập mặn giảm. 
- Sản lượng đánh bắt giảm. 
- Một số loài có nguy cơ tuyệt chủng. 
* Nguyên nhân: 
- Ô nhiễm môi trường biển. 
- Đánh bắt và khai thác quá mức. 
* Hậu quả: 
- Suy giảm nguồn tài nguyên sinh vật biển. 
* Giải pháp: 
- Điều tra, đánh giá tiềm năng vùng biển sâu, đầu tư đánh bắt xa bờ. 
- Bảo vệ và trồng rừng ngập mặn. 
- Bảo vệ san hô ngầm ven biển. 
- Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. 
- Chống ô nhiễm biển. 
Vẽ biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu kinh tế của Thành Phố Hồ Chí Minh và nêu nhận xét? 
Nhận xét: 
 - Cơ cấu kinh tế của TP.HCM năm 2002 có sự chênh lệch giữa các nhóm ngành: 
 + Dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất (51,6%), đứng thứ 2 là Công nghiệp – xây dựng 
(46,7%). 
 + Nông- lâm- ngư nghiệp chiếm tỉ trọng thấp nhất (1,7%). 
=> Xu hướng phát triển kinh tế của TP.HCM: giảm tỉ trọng khu vực I, tăng tỉ trọng khu vực II 
và khu vự III. 
Bài tập 4: Cho bảng số liệu: Một số chỉ tiêu vùng kinh tế trọng điểm phía Nam so với cả 
nước, năm 2002 
 Diện tích Dân số GDP 
 (Nghìn km2) (triệu người) (Nghìn tỉ đồng) 
 Vùng kinh tế trọng 28 12,3 188,1 
 điểm phía Nam 
Ba vùng kinh tế trọng 71.2 31.3 289.5 
 điểm của cả nước 
a/ Em hãy vẽ biểu đồ cột chồng 
b/ Nhận xét 
- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có diện tích và dân số chỉ chiếm hơn 1/3 ; Song GDP 
chiếm tỉ trọng gần 2/3-rất cao trong ba vùng kinh tế trọng điểm của cả nước 
=>Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. 
Có tầm quan trọng đặc biệt không chỉ đối với Đông Nam Bộ mà còn cả nước. 
Bài tập 5: Điền tên các ngành kinh tế biển theo sơ đồ sau ? 
 Các ngành kinh tế biển 
 Khai thác, nuôi Du lịch biển Khai thác và chế Phát triển tổng hợp 
 trồng và chế biến đảo biến khoáng sản giao thông, vận tải 
 thủy, hải sản. biển biển 
 bờ biển bãi ngang hai huyện Kỳ Anh và Cẩm Xuyên chết rạt đến gần 90% chưa có biện pháp 
khắc phục hậu quả thì ngay sau đó sò lông, ốc hương tự nhiên chết theo sóng biển tấp vào đầy 
nghẹt bờ cát ven bờ huyện Kỳ Anh, dọn không xuể. Một nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới 
dự báo, mỗi năm, Việt Nam đang mất đi ít nhất 69 triệu USD thu nhập từ ngành du lịch do hệ 
thống xử lý vệ sinh kém. Ô nhiễm môi trường cũng làm giảm đi sức thu hút khách của ngành 
du lịch.” 
a.Em có nhận xét gì về môi trƣờng biển nƣớc ta hiện nay? 
b.Nêu một số nguyên nhân và biện pháp khắc phục. 
TL: a/ Môi trƣờng biển nƣớc ta hiện nay đang bị ô nhiễm. 
 b/ Nguyên nhân:Ô nhiễm môi trường biển do: 
- Khai thác nguồn lợi thủy sản vượt quá mức độ phục hồi, nhất là thủy sản ven bờ 
- Khai thác bằng cách thức mang tính hủy diệt như sử dụng chất độc, chất nổ, điện ... 
- Môi trường biển - đảo bị ô nhiễm với xu hướng ngày càng tăng. 
- Các chất thải từ sinh hoạt, sản xuất công nghiệp của các khu dân cư, đô thị, các khu công 
nghiệp, các khu du lịch ở ven biển và trên các đảo. 
- Hoạt động khai thác khoáng sản biển, nhất là khai thác dầu khí. 
- Nạn tràn dầu từ các phương tiện vận tải biển. 
- Hệ thống xử lý vệ sinh kém 
 Biện pháp khắc phục: 
- Điều tra, đánh giá tiềm năng vùng biển sâu, đầu tư đánh bắt xa bờ. 
- Bảo vệ và trồng rừng ngập mặn. 
- Bảo vệ san hô ngầm ven biển. 
- Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. 
- Chống ô nhiễm biển. 
Câu 3: Đọc đoạn văn sau và nêu một số nguyên nhân dẫn tới sự giảm sút tài nguyên 
thiên nhiên và ô nhiễm môi trƣờng biển – đảo của nƣớc ta. Sự giảm sút tài nguyên và ô 
nhiễm môi trƣờng biển – đảo sẽ dẫn đến những hậu quả gì? 
 “Trong những năm gần đây, diện tích rừng ngập mặn ở nước ta giảm nhanh. Nguồn lợi 
hải sản cũng giảm đáng kể, một số loài hải sản có nguy cơ tuyệt chủng (cá mòi, cá cháy,...), 
nhiều loài hải sản đang giảm về múc độ tập trung, các loài cá quý (cá thu,...) đánh bắt được 
có kích thước ngày càng nhỏ. 
 Ô nhiễm môi trường biển có xu hướng gia tăng rõ rệt làm cho chất lượng nhiều vùng 
biển của nước ta bị giảm sút, nhất là ở các cảng biển và các vùng cửa sông. Hậu quả là làm 
suy giảm nguồn tài nguyên sinh vật biển, ảnh hưởng xấu tới chất lượng của các khu duc lịch 
biển.” 
 nặng, chất lượng nguồn nước đang có chiều hướng suy giảm và thiếu nước sử dụng trong mùa 
khô. 
 Đoạn sông đi qua vị trí đặt Nhà máy Nước Thủ Đức (nơi cung cấp nước sinh hoạt cho 
hàng triệu người dân TP HCM) chất lượng nguồn nước chưa đủ yêu cầu cung cấp nước sinh 
hoạt.” 
 (Nguồn Cục quản lý tài nguyên nước) 
- Hiện trạng sông Đồng Nai hiện nay: 
 + Nguồn nước nhiều nơi đã bị ô nhiễm nặng, chất lượng nguồn nước đang có chiều hướng 
suy giảm. 
 + Thiếu nước sử dụng trong mùa khô. 
- Giải pháp: 
+ Trồng và bảo vệ rừng. 
+ Cấm xả chất thải chưa xử lí từ các nhà máy, rác sinh hoạt xuống sông. 
Câu 6: Em hãy đọc đoạn văn sau đây: 
 “Đông Nam Bộ có cơ sở hạ tầng tương đối khá, song vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu 
phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng của vùng. Các cảng biển được xây dựng chưa lớn, 
giao thông đường sông chưa phát triển tương xứng với khả năng. Cảng hàng không còn hạn 
hẹp so với nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách đang tăng lên nhanh chóng. Hệ thống 
giao thông đường bộ đã trở nên quá tải, đường sắt chưa phát triển... 
 Nguồn nhân lực dồi dào, nhưng lực lượng lao động tại chỗ chưa đáp ứng đủ nhu cầu 
phát triển kinh tế của cả vùng về lượng và chất. Do đó có sự di chuyển lao động trong nội bộ 
vùng và từ ngoài vào và do sự chênh lệch thu nhập dẫn đến luồng di dân tới các đô thị trong 
vùng nên nảy sinh nhiều vấn đề cấp bách cần giải quyết như: 
 - Di dân quá nhanh vào Thành Phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Biên Hòa làm quá tải về 
 các điều kiện hạ tầng gây hậu quả nghiêm trọng về môi trường. 
 - Nhiều cụm công nghiệp có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nhưng rất thiếu 
 lao động tại chỗ. 
 - Do mức độ tập trung phát triển kinh tế ngày càng cao nên vấn đề bảo vệ môi trường trở 
 nên gay gắt, nhất là việc khai thác và bảo vệ nguồn nước trong vùng. 
 (Nguồn: trang web bộ Kế hoạch và đầu tư) 
 a/ Nêu những hạn chế trong phát triển kinh tế của vùng Đông Nam Bộ? 
 Giao thông chưa phát triển, di dân tự do, ô nhiễm nguồn nước 
 b/ Em hãy đƣa ra một số giải pháp để bảo vệ môi trƣờng tốt hơn? 
 Nâng cao ý thức của người dân, sống có trách nhiệm..