Đề cương ôn tập học kì II môn Ngữ văn 7 - Năm học 2016-2017 - Trần Thị Thanh Thu

 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH Trần Thị Thanh Thu 2017 
 ÔN TẬP HKII – NĂM HỌC 2016-2017 
 A/ PHẦN VĂN BẢN 
Yêu cầu: Nắm được tên văn bản, tên tác giả, phương thức lập luận chính + nội dung 
 Tên văn bản Tên tác giả fươg thức lập luận Nội dung 
Tinh thần yêu nước của Hồ Chí Minh Chứng minh Tinh thần yêu nước của nhân 
 nhân dân ta dân ta qua từng thế hệ 
Đức tính giản dị của Bác Phạm Văn Đồng Chứng minh Bác giản dị trong mọi phương 
 Hồ diện 
 Sự giàu đẹp của TV Đặng Thai Mai Chứng minh TV giàu thanh điệu, đẹp, ngôn 
 từ phong phú,... 
 Ý nghĩa văn chương Hoài Thanh Giải thích Công dụng và nhiệm vụ của 
 văn chương 
 Sống chết mặc bay Phạm Duy Tốn Lên án sự vô lương tâm của tên 
 quan và thương xót cho tình 
 cảnh của nhân dân 
Ca Huế trên sông Hương Hà Ánh Minh Nguồn gốc, vẻ đẹp của ca Huế 
 B/ PHẦN TIẾNG VIỆT 
1. CÂU RÚT GỌN: là loại câu lược bỏ CN or VN or CN & VN => có thể khôi phục lại CN, VN. 
 Chỉ ra CĐB và CRG trong những trường hợp sau. Thử khôi phục các thành phần được 
lược bỏ cho những câu rút gọn 
a. Của đáng mười, Nhu chỉ bán được năm. Có khi chẳng lấy được đồng nào. 
.. 
b. Hôm nay. Văn đã là tiến sĩ. 
.. 
c. Tiếng hát ngừng. Cả tiếng cười. 
.. 
d. Tôi nghĩ đến sức mạnh của Thơ. Chức năng và vinh dự của Thơ. 
.. 
2. THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU: 
 1 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH Trần Thị Thanh Thu 2017 
c. Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi 
Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt 
.. 
 D/ TẬP LÀM VĂN 
 MỘT SỐ CHỦ ĐỀ THAM KHẢO 
 1/ TÍNH KIÊN TRÌ 
I. MỞ BÀI 
 - Dẫn ý vào đề: Câu chuyện trên muốn gửi cho chúng ta lời khuyên về tính kiên trì. 
 - Chuyển ý: Chúng ta hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về đức tính trên. 
II. THÂN BÀI : 
 1) Giải nghĩa : Đặt câu hỏi: Vậy ta hiểu “kiên trì” nghĩa là gì? 
 - Kiên trì là thái độ sống, làm theo và theo đuổi mục đích mà mình đã đề ra. Đó chính là sự nỗ 
lực, cố gắng không ngừng nghỉ, dù có gian nan thử thách nhưng vẫn không nản chí mỗi khi thất bại. 
Luôn tập trung, tin tưởng vào mỗi việc mình làm, biết tự lấy lại dũng khí cho mình mỗi lúc gục ngã, 
quyết làm đến cùng để đạt được mục đích mình mà mình theo đuổi. 
 - Biểu hiện: Người kiên trì là người luôn có thái độ bình tĩnh, tự tin, ... 
 2) Vậy vì sao chúng ta cần có tính kiên trì? 
 - Bởi lòng kiên trì sẽ giúp ta thành công trong công việc và học tập, có lòng kiên trì xem như ta 
đã thắng một phần trong cuộc chiến với những thách thức. 
 - Bởi không có con đường nào bước đến thành công mà được trải đầy hoa hồng, thành công 
không đến một cách dễ dàng. 
 - Dẫn chứng: Nguyễn Ngọc Kí, Cao Bá Quát,. Trong đời sống lao động, trong chiến tranh,.. 
 - Phê phán: Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ ngày nay không tự rèn luyện cho mình bản tính kiên nhẫn. 
Khi gặp khó khăn trong cuộc sống, họ dễ chán nản và buông xuôi.... 
 3) Chúng ta rèn luyện đức tính kiên trì như thế nào? 
 - lòng kiên trì nên dùng đúng nơi, đúng lúc thì cuộc đời của mỗi người mới có thể thành công 
và hạnh phúc được. 
 - Là học sinh, chúng ta sự kiên nhẫn được thể hiện qua việc tự giác học hành, những môn yếu 
kém thì chịu khó nghe giảng trên lớp, làm bài ở nhà, hỏi bạn bè 
 - Tự đặt cho mình những hướng phấn đấu mới, nên tin tưởng vào quyết định của mình. 
 - Hãy biết khắc phục những điểm yếu, những thiếu sót của bản thân để có được những kết 
quả tốt trong cuộc sống. 
 3 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH Trần Thị Thanh Thu 2017 
 3/ LÒNG BIẾT ƠN 
I/ MỞ BÀI 
 - Trả lời ngữ liệu trên đề bài. 
 - Chuyển ý: Chúng ta hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về đạo lí trên. 
II/ THÂN BÀI 
 1) Giải nghĩa : Đặt câu hỏi: Vậy ta hiểu “biết ơn” nghĩa là gì? 
 - Biết ơn là hiểu và ghi nhớ công ơn của người khác đối với mình. 
 - Biết ơn là sự bày tỏ thái độ trân trọng, tình cảm và những việc làm đền ơn đáp nghĩa đối với 
những người đã giúp đỡ mình, những người có công với dân tộc, đất nước 
 2) Tại sao ta phải biết ơn? 
 - Vì đó là nghĩa cử, truyền thống tốt đẹp của ông cha ta từ bao đời nay. 
 - Mỗi công việc chúng ta thành công không phải tự nhiên mà có, dù lớn hay nhỏ cũng đều có sự 
giúp đỡ của ai đó, vậy nên ta cần phải có lòng biết ơn. 
 - Có lòng biết ơn là thể hiện lối sống văn hóa, tình nghĩa, đoàn kết, gắn bó của con người VN. 
 - Lòng biết ơn trở thành chuẩn mực nền tảng của đạo đức con người. Sống có lòng biết ơn là lối 
sống lành mạnh, tích cực, mẫu mực trong đời sống của chúng ta. Người sống có lòng biết ơn luôn 
được người khác yêu mến, trân trọng và giúp đõ trong cuộc sống. 
 *Phê phán 
 - Trong cuộc sống còn có nhiều người sống vô ơn. Họ sống cá nhân, ích kỉ, chỉ biết nhận lấy mà 
không biết cảm ơn. Họ tự tách mình ra khỏi quy luật của đời sống, tách biệt với cộng đồng, thậm chí 
là chà đạp lên các thành quả lao động do người khác để lại. Những người như thế thật đáng chê 
trách. 
 - Tục ngữ ta có nhiều câu nói về sự cô ơn: “ăn cháo đá bát”; “qua cầu rút ván”; “vong ơn bội 
nghĩa”, để phê phán những kẻ như vậy. 
 3. Ta thể hiện lòng biết ơn như thế nào? 
 - Phải biết ơn những người đã mang lại cho mình những lợi ích, những điều tốt đẹp trong cuộc 
sống. Trước hết là biết ơn ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo đã không quản khó nhọc nuôi dạy chúng ta 
nên người. 
 - Biết nói lời cảm ơn khi nhận một điều tốt đẹp từ người khác 
 - Tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, thể hiện sâu sắc lòng biết ơn của bản thân đối với 
những người đã tạo dựng ra các thành qủa lao động trong xã hội, mang lại cuộc sống ấm no hạnh 
phúc. Tuyên dương, ca ngợi, tôn vinh kịp thời, đúng lúc những hành động tốt đẹp trong cuộc sống. 
 - Phấn đấu học tập tốt, rèn luyện nhân cách nhân phẩm trở thành người hữu ích mai này đem sức 
mình xây dựng quê hương đất nước. 
 5 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH Trần Thị Thanh Thu 2017 
III. KẾT BÀI 
 - Khẳng định vấn đề: Tóm lại,tình yêu thương đùm bọc nhau là một truyền thống đẹp đẽ về 
đạo lí làm người đã được dân tộc ta giữ vững và phát triển qua nhiều thế hệ 
 - Liên hệ bản thân : Với tuổi trẻ hiện nay, trong môi trường toàn cầu hóa, giao tiếp con người 
càng rộng thì lòng yêu thương cần được mở rộng ra hơn, đó là động lực để chúng ta hợp tác cùng 
nhau nâng cao hiểu biết, tích cực cải thiện cuộc sống con người, chỉ có yêu thương mới xoa dịu 
những ngăn cách giàu nghèo, những nghi kỵ. Tạo ra thế giới hòa bình, hạnh phúc, văn minh và giàu 
mạnh. 
 ĐỀ THAM KHẢO 
 ĐỀ 1 
Phần I: ( 5 điểm) 
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới. 
 [...] Điều đáng buồn là, ở bất cứ trường học nào thì cảnh tượng học sinh vẫn thản nhiên xả rác 
bừa bãi. Vẫn vô tư làm bẩn môi trường xung quanh. Vẫn còn đó những hiện tượng vứt giấy, vỏ của 
các bao bì đựng quà vặt, bã kẹo cao su,...lung tung nơi sân trường, hành lang lớp và nhiều nữa là nơi 
ngăn bàn, dưới nền lớp học... Chính các việc làm thiếu ý thức này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng 
đến cảnh quang, khuôn viên trường học và làm ô nhiễm bầu không khí học tập, sinh hoạt, vui chơi 
của chính các em. Không chỉ những hành động xả rác bừa bãi, nhiều em còn vẽ bậy trên bàn học, 
trên tường và có nhiều hành động vô ý thức khác. Nguyên nhân chính của việc thiếu ý thức ấy là do 
thói lười biếng và lối sống ích kỉ chỉ nghĩ đến quyền lợi của mình. Trong suy nghĩ của các em, 
những nơi công cộng như trường học, lớp học, công viên,...những nơi mà không phải nhà mình thì 
không cần phải mất công giữ gìn. Bởi cách suy nghĩ ấu trĩ như vậy thật là nguy hại. 
 ( Theo tapchithanhnien.net) 
Câu 1/ Em hãy xác định phương thức biểu đạt trong đoạn trích trên? (0.5 điểm) 
Câu 2/ Em hãy nêu nội dung chính của đoạn trích trên? Và xác định câu chủ đề trong đoạn trích? 
( 1 điểm) 
Câu 3/ Em hãy xác định câu rút gọn trong câu bên dưới và khôi phục thành phần bị lược bỏ? 
( 1 điểm) 
 Điều đáng buồn là, ở bất cứ trường học nào thì cảnh tượng học sinh vẫn thản nhiên xả rác bừa 
bãi. Vẫn vô tư làm bẩn môi trường xung quanh. 
Câu 4/ Em hãy xác định một trạng ngữ trong đoạn trích trên và cho biết công dụng của nó? ( 1 điểm) 
Câu 5/ Từ thực trạng được nêu trên đoạn trích, em sẽ làm gì để giữ gìn vệ sinh ngôi trường em đang 
theo học? Hãy diễn đạt bằng vài câu văn.( 1.5 điểm) 
Phần II: ( 5 điểm) 
Đọc câu chuyện sau và 
 Nhiều năm trước, một cậu thanh niên đã phải tự quyết định rời gia đình đi kiếm sống bởi cha mẹ 
cậu quá nghèo. Gói ghém mọi thứ hành lý, cậu tìm đường lên thành phố New York, nơi mà sau này 
câu gâu dựng sự nghiệp của mình, bắt đầu từ một người thợ làm xà phòng. Tìm được việc ở thành 
phố lớn thật khó khăn. Luôn nhớ lời mẹ dặn, câu đinh ninh rằng mình sẽ đóng góp tiền vào việc từ 
thiện mỗi khi nhận được tiền lương. 
 7 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH Trần Thị Thanh Thu 2017 
cho Kíp trưởng. Xuống đến nơi, chân Victor như muốn khuỵu xuống vì mệt và mỏi. Nhưng công 
việc vẫn chưa xong, Kíp trưởng lại đưa chiếc hộp cho Victor mang lên. Victor hằm hằm cầm chiếc 
hộp bước lên thang với những bước chân rã rời. Mắt mũi hoa lên, Victor nghỉ 4 lần mới lên tới nơi. 
Thấy Victor ướt sũng người vì mồ hôi, vị Trưởng giàn cười bảo cậu: “Hãy mở chiếc hộp ra”. Victor 
tức tối đặt chiếc hộp xuống bàn, lớn tiếng: “Tôi không làm nữa, các ông thật quá đáng!”. Vị Trưởng 
giàn bước tới mở chiếc hộp ra, bên trong là chai sâm panh, ông nghiêm nghị nói: “Tôi đã chuẩn bị 
chai sâm panh này để chúc mừng cậu nhưng giờ thì thật tiếc không được dùng nữa rồi. Cậu đã vất 
vả 6 tháng qua, chỉ còn một cánh cửa cuối cùng để mở ra tương lai nghề nghiệp thì cậu lại không 
qua được, giờ cậu có thể về”. 
Viết bài văn để trình bày suy nghĩ của em về vấn đề được nói đến trong câu chuyện trên. 
 9