Đề cương ôn tập học kì II môn Ngữ văn 8

 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK II - MÔN NGỮ VĂN 8
 ( Học sinh tham khảo để thi cho tốt)
 A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC
 I/ VĂN BẢN
 Lập bảng thống kê các văn bản tác phẩm văn học Việt Nam
TT Tên văn Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
 bản
 1 Nhớ rừng Thế Lữ Thơ tám Mượn lời con hổ bị nhốt trong Bút pháp lãng mạn rất 
 (Thơ mới) (1907- chữ vườn bách thú để diễn tả sâu sắc truyền cảm, sự đổi mới 
 1989) nỗi chán ghét thực tại tầm câu thơ, vần điệu, nhịp 
 thường, tù túng và khao khát tự điệu, phép tương phản, 
 do mãnh liệt của nhà thơ, khơi đối lập. Nghệ thuật tạo 
 gợi lòng yêu nước thầm kín của hình đặc sắc.
 người dân mất nước thuở ấy.
 2 Quê hươg Tế Hanh Thơ Tình yêu quê hương trong sáng, Lời thơ bình dị, hình 
 (Thơ mới) (sinh tám chữ thân thiết được thể hiện qua bức ảnh thơ mộc mạc mà 
 1921) tranh tươi sáng, sinh động về tinh tế lại giàu ý nghĩa 
 một làng quê miền biển, trong đó biểu trưng(cánh buồm-
 nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, hồn làng, thân hình 
 đầy sức sống của người dân chài nồng thở vị xa xăm, 
 và sinh hoạt làng chài. nghe chất muối thấm 
 dần trong thớ vỏ,)
 3 Khi con tu Tố Hữu Thơ lục Tình yêu cuộc sống và khát vọng Giọng thơ tha thiết, sôi 
 hú (1920- bát tự do của người chiến sĩ cách nổi, tưởng tượng rất 
 (Thơ 2002) mạng trẻ tuổi trong nhà tù. phong phú, dồi dào.
 Cáchmạng)
 4 Tức cảch Hồ Chí Đường Tinh thần lạc quan, phong thái Giọng thơ hóm hỉnh, 
 Pác Bó Minh luật thất ung dung của Bác Hồ trong cuộc tươi vui, (vẫn sẵn 
 (Thơ (1890- ngôn tứ sống cách mạng đầy gian khổ ở sàng, thật là sang), từ 
 cách 1969) tuyệt Pác Bó. Với Người, làm cách láy miêu tả (chông 
 mạng) mạng và sống hòa hợp với thiên chênh); vừa cổ điển 
 nhiên là một niềm vui lớn. vừa hiện đại.
 5 Ngắm trăng Hồ Chí Thất Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng Nhân hóa, điệp từ, câu 
 (Vọng Minh ngôn tứ đến say mê và phong thái ung hỏi tu từ và đối lập.
 Nguyệt; tuyệt dung của Bác Hồ ngay trong 
 trích Nhật kí (chữ cảnh tù ngục cực khổ, tối tăm.
 trong tù) Hán)
 6 Đi đường Hồ Chí Thất Ý nghĩa tượng trưng và triết lí Điệp từ (tẩu lộ, trùng 
 (Tẩu Lộ; Minh ngôn tứ sâu sắc: Từ việc đi đường núi san), tính đa nghĩa của 
 trích Nhật kí tuyệt gợi ra chân lí đường đời; vượt hình ảnh, câu thơ, bài 
 trong tù) chữ Hán qua gian lao chồng chất sẽ tới thơ.
 (dịch lục thắng lợi vẻ vang.
 bát)
 1 hiện đại
 ➢ Yêu cầu:
1/ Văn bản thơ: 
- Nắm được tên văn bản, tác giả, thể thơ phương thức biểu đạt .
 - Học thuộc lòng các bài thơ, phân tích nội dung và nghệ thuật. 
2/ Văn bản nghị luận:
-Nắm được tên tác phẩm, tên tác giả, thể loại, phương thức biểu đạt
-Nắm vững nội dung các văn bản.
 +Về nội dung: thấy được tư tưởng yêu nước, tinh thần chống xâm lăng và lòng tự hào dân tộc 
của cha ông ta qua những áng văn chính luận nổi tiếng, từ những văn bản thời trung đại như “Chiếu 
dời đô” của Lí Công Uẩn, “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, “Nước Đại Việt ta” của Nguyễn 
Trãi, đến văn bản thời hiện đại như “Thuế máu” của Nguyễn Ái Quốc. 
 + Về hình thức nghệ thuật: Những nội dung ấy được thể hiện bằng hình thức lập luận chặt chẽ, 
sắc sảo với giọng văn đanh thép, hùng hồn (Với các thể văn cổ như chiếu, hịch, cáo, cần nắm 
được đặc điểm về hình thức như bố cục, câu văn biền ngẫu,.. đã giúp cho việc lập luận chặt chẽ và 
sáng tỏ như thế nào?)
II/ PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT:
1. Các kiểu câu :
 CÁC KIỂU CÂU CHIA THEO MỤC ĐỊCH NÓI
 ST Kiểu câu Đặc điểm hình thức Chức năng Chức năng 
 T chính khác
 1 Câu nghi vấn - Kết thúc bằng dấu chấm hỏi (khi - Dùng để hỏi. - Dùng để cầu 
 viết). khiến, đe doạ, 
 - Có từ nghi vấn: ai, gì ,nào, đâu phủ định, khẳng 
 bao nhiêu hoặc từ “hay’ định.
 - Dùng để biểu 
 lộ tình cảm, 
 3 c. Kết bài
 - Khẳng định vấn đề.
2..Vấn đề bàn bạc là sự việc ,hiện tượng tích cực
 a. Mở bài
 - Giới thiệu và nêu vấn đề
 b. Thân bài
 - Giải thích ? ( Dùng những từ đồng nghĩa, gần nghĩa, phủ định từ trái nghĩa) 
 -Biểu hiện ( Có thể dựa trên đề bài)
 -Ý nghĩa sự việc, hiện tượng( kết quả đem lại cho con người, xã hội )
 - Nhận thức ,hành động ( làm gì?)
c.Kết bài
 -Khẳng định vấn đề.
3.Vấn đề bàn bạc là tư tưởng đạo lí
a. Mở bài
 - Giới thiệu và nêu vấn đề
 b. Thân bài
 - Giải thích ? Biểu hiện
 - Bàn bạc
 + Lí lẽ, dẫn chứng
 + Lí lẽ, dẫn chứng
 + Lí lẽ, dẫn chứng
 -Phê phán, mở rộng vấn đề
 -Nhận thức hành động
 - Liên hệ bản thân
c. Kết bài
 -Khẳng định vấn đề.
 4 . Dàn ý chung cho kiểu bài viết văn bản ngắn cảm nhận hình ảnh thơ
 * Mở bài:
 -Giới thiệu bài thơ
 -Giới thiệu hình ảnh thơ cần cảm nhận
 -Trích thơ
 * Thân bài
 -Cảm nhận nội dung và nghệ thuật
 +Nội dung: Ý nghĩa, thể hiện, .
 + Nghệ thuật: Phép tu từ, từ ngữ, giọng thơ
 * Kết bài
 -Khẳng định nội dung hai câu thơ
 -Liên hệ bản thân.
 5 III/ PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN:
 (Một số đề mang tính chất tham khảo)
Đề 1
Báo Tuổi Trẻ ngày 28 tháng 2 năm 2015 đã đưa tin:
 Khoảng 17g ngày 27-2 tại bùng binh giao nhau giữa các đường Hoàng Văn Thụ - Trần Lê, 3 
Tháng 2 và Trần Phú thuộc phường 4, TP Đà Lạt, một thanh niên khoảng 30 tuổi vừa rút tiền từ cây 
ATM bước ra đã làm rớt một xấp tiền mệnh giá 100.000 đồng xuống đường. Gió lớn nên thổi tiền 
bay tứ tung trên mặt đường nhựa.
 Vừa giúp người thanh niên nhặt tiền, chị Sơn bán hàng rong vừa kêu gọi mọi người “giúp 
người ta đi, đừng hôi của”. Hai anh xe ôm và một chị bán hàng rong gần ngã tư lao ra đường vừa 
nhặt tiền vừa kêu gọi người đi đường: “Nhặt tiền giùm người ta đi! Giúp người ta đi, đừng hôi 
của!...”. Người thanh niên mừng rỡ đón những tờ tiền người dân nhặt lại trao cho và rối rít cảm ơn. 
Chỉ trong nửa phút, anh thanh niên đã thu lại đủ số tiền bị rơi gần 4 triệu đồng.
 Chị Phan Thị Kim Sơn, người bán hàng rong giúp nhặt tiền, cho biết đã nhiều lần chứng kiến 
người rút tiền tại cây ATM này bị rớt tiền, bóp và vật dụng cá nhân. Lần nào chị và một số anh chị 
em mưu sinh tại đây cũng giúp người bị nạn, đặc biệt là không để kẻ xấu lợi dụng hôi của.
Hãy viết một văn bản nghị luận ngắn trình bày suy nghĩ của em về nội dung trên.
Đề 2
 Thanh Trung là nạn nhân bị cướp mất 108 tờ vé số tạiCầu Voi, xã Nhị Thành, Huyện Thủ Thừa 
ngày 23/11/2015. Trung cho biết, em từ Tiền Giang lên Long An bán vé số. Em vừa xuống xe tại khu 
vực chợ Cầu Voi, có hai thanh niên đi xe máy dừng lại hỏi mua vé, sau khi đưa toàn bộ xấp vé số 
gồm 108 tờ (10.000đ/1 tờ), người ngồi sau giả vờ lật chọn số, cùng lúc người cầm lái nổ máy phóng 
nhanh về hướng thành phố Tân An (Long An) mất hút.
 Nghe tiếng em Trung tri hô, một số tài xế xe ôm chạy đuổi theo nhưng không kịp. Do mới bán 
dược một tờ, Trung thẫn thờ bật khóc và bò từng bước đến bến xe buýt về Tiền Giang.
 Nhiều người thấy vậy, thương em hỗ trợ 2000đồng đếng 200.000 đồng, số tiền gom lại trong 
vòng một giờ có thể lên tới vài triệu đồng. Thế nhưng, với lòng tự trọng, Trung từ chối không nhận 
và cám ơn, tìm bến xe buýt về nhà trọ. Trung cho biết đi bán vé số kiếm tiền lời chứ không phải lợi 
dụng khuyết tật, nói dối bị giật vé số để mọi người “ bố thí”
Hãy viết một văn bản nghị luận ngắn trình bày suy nghĩ của em về nội dung bài báo trên.
Đề 3
 Hiện nay với sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin, nhiều bạn trẻ thờ ơ với sách, mất dần 
thói quen đọc sách. Từ đó văn hóa đọc sách có nguy cơ bị mai một. Hãy viết một bài văn trình bày 
lợi ích của việc đọc sách và thuyết phục các bạn trẻ yêu sách, thích đọc sách nhân hội thi “ Lớn lên 
cùng sách “ mà trường em đã phát động.
 7 C. MỘT SỐ ĐỀ THI THAM KHẢO CỦA NĂM HỌC TRƯỚC
Phòng GD-ĐT quận Tân Bình
 ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2
 MÔN NGỮ VĂN 8
 Năm học 2014-2015
PHẦN 1: 3 điểm
Hãy đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi nêu bên dưới.
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền inm bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc,, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
 ( Tế Hanh)
 1. Cho biết đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào của Tế Hanh? Bài thơ được viết theo phương 
 thức biểu đạt nào?(1đ)
 2. Trật tự từ trong hai câu thơ sau thể hiện điều gì?(0.5đ)
 Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
 Nghe chất muối thấm dần trong thờ vỏ.
3.Câu “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!” thực hiện hành động nói nào?(0.5đ)
4. Em hiểu thế nào về cái mùi nồng mặn mà nhà thơ nói đến trong câu thơ cuối. Hãy trình bày suy 
nghĩ bằng vài câu văn.(1đ)
PHẦN 1: 7 điểm
 1. Có nhận xét cho rằng hình ảnh người dân chài được miêu tả vừa chân thực vừa lãng mạn 
 trong hai câu thơ
 Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
 Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
 Em có đồng ý với nhận xét trên không? Hãy viết văn bản ngắn trình bày suy nghĩ của em về 
 điều ấy (3đ)
 2. Trong cuộc sống tuy hối hả với nhiều lo toan, bận rộn, thế nhưng hàng ngày, ta vẫn thường 
 nghe các thông tin về các việc làm có ý nghĩn: đó là “ hẻm từ thiện”, giúp đỡ miễn phí cho 
 người nghèo, người già, người khuyết tậtđó là những bình trà đá giữa trưa hè oi ả, mát 
 lòng người lao động; đó là những quán cơm nghĩ tình với giá 2.000đồng; và đó còn là 
 chuyện về những người không ngại “ mua việc “ dọc đường, trên phố để giúp đỡ bao người 
 lỡ bước, hoạn nạn 
 Suy nghĩ của em về những việc làm trên ( 4đ)
 9 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN TÂN BÌNH
 HƯỚNG DẪN ĐÁP ÁN
 KIỂM TRA HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN LỚP 8
 NĂM HỌC 2015 – 2016
 Phần1: (3 điểm) 
 1/ Cho biết nội dung của đoạn trích trên. Nội dung ấy được khái quát qua câu văn nào? 
 (1điểm)
 - Tâm trạng khát khao thiên nhiên của những người tù.(0,5điểm)
 - Nội dung được khái quát qua câu: Họ khao khát mọi thứ tầm thường nhất mà xưa nay thiên 
nhiên vẫn rộng lòng ban phát cho mọi người.(0,5 điểm)
 2/ Tại sao Họ đón lấy giọt mưa với nỗi sung sướng thầm lặng. Đoạn văn trên gợi nhắc về 
hình ảnh người tù- chiến sĩ cách mạng trong bài thơ mà em đã học. Đó là bài thơ nào? Do ai 
sáng tác? (1 điểm)
 -Những người tù đón lấy giọt mưa với nỗi sung sướng thầm lặng bởi lẽ họ bị nhốt kín trong 
bốn bức tường nhà tù, họ chỉ thấy bóng tối, họ thèm ánh mặt trời, thèm mưa, thèm cỏ cây, thèm khát 
được tắm mình cùng thiên nhiên, đất trờiHọ quý và trân trọng biết bao những giọt mưa.
 - Học sinh nêu được một trong những tác phẩm sau: (0,5 điểm)
 Bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu hoặc Ngắm trăng của Hồ Chí Minh. 
 3/ Cho biết câu trần thuật sau dùng để làm gì? (0,5 điểm)
 Họ đón lấy giọt mưa với nỗi sung sướng thầm lặng. 
 Câu trần thuật dùng để kể
 4/ Trật tự từ trong câu văn sau thể hiện điều gì? (0,5 điểm)
 - Sống với roi vọt và bóng tối, họ thèm ánh mặt trời, thèm mưa, thèm cỏ cây.
 Thể hiện thứ tự trước sau của các trạng thái. (0,5 điểm)
Phần 2: (7 điểm)
 1/ Hãy viết một văn bản ngắn trình bày suy nghĩ của em về hình ảnh người chiến sĩ cách 
mạng qua hai câu thơ. (3 điểm)
 Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
 Cuộc đời cách mạng thật là sang.
 ( Tức cảnh Pác Bó, Hồ Chí Minh)
 + Văn bản thể hiện tốt nội dung, tính liên kết mạch lạc, rõ ràng, thuyết phục: (2điểm)
 -Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng được khắc họa vừa chân thực, sinh động lại vừa mang 
tầm vóc lớn lao, một tư thế uy nghi của một vị lãnh tụ cách mạng: trong gian khổ, khó khăn vẫn lạc 
quan yêu đời, phong thái ung dung, tự tại
 + Phương thức biểu đạt phù hợp. (0,25 điểm)
 11