Đề cương ôn tập học kì II môn Ngữ văn 8 - Trường THCS Tân Bình

 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 1 
 ĐỀ CƢƠNG ÔN TẬP HK II - MÔN NGỮ VĂN 8 
 ( Học sinh tham khảo để thi cho tốt) 
 A. HỆ THỐNG KIẾN THỨC 
 I/ VĂN BẢN 
 Lập bảng thống kê các văn bản tác phẩm văn học Việt Nam 
TT Tên văn Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật 
 bản 
 1 Nhớ rừng Thế Lữ Thơ tám Mượn lời con hổ bị nhốt trong Bút pháp lãng mạn rất 
 (Thơ mới) (1907- chữ vườn bách thú để diễn tả sâu sắc truyền cảm, sự đổi mới 
 1989) nỗi chán ghét thực tại tầm câu thơ, vần điệu, nhịp 
 thường, tù túng và khao khát tự điệu, phép tương phản, 
 do mãnh liệt của nhà thơ, khơi đối lập. Nghệ thuật tạo 
 gợi lòng yêu nước thầm kín của hình đặc sắc. 
 người dân mất nước thuở ấy. 
 2 Quê hươg Tế Hanh Thơ Tình yêu quê hương trong sáng, Lời thơ bình dị, hình 
 (Thơ mới) (sinh tám chữ thân thiết được thể hiện qua bức ảnh thơ mộc mạc mà 
 1921) tranh tươi sáng, sinh động về tinh tế lại giàu ý nghĩa 
 một làng quê miền biển, trong đó biểu trưng(cánh buồm-
 nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, hồn làng, thân hình 
 đầy sức sống của người dân chài nồng thở vị xa xăm, 
 và sinh hoạt làng chài. nghe chất muối thấm 
 dần trong thớ vỏ,) 
 3 Khi con tu Tố Hữu Thơ lục Tình yêu cuộc sống và khát vọng Giọng thơ tha thiết, sôi 
 hú (1920- bát tự do của người chiến sĩ cách nổi, tưởng tượng rất 
 (Thơ 2002) mạng trẻ tuổi trong nhà tù. phong phú, dồi dào. 
 Cáchmạng) 
 4 Tức cảch Hồ Chí Đường Tinh thần lạc quan, phong thái Giọng thơ hóm hỉnh, 
 Pác Bó Minh luật thất ung dung của Bác Hồ trong cuộc tươi vui, (vẫn sẵn 
 (Thơ (1890- ngôn tứ sống cách mạng đầy gian khổ ở sàng, thật là sang), từ 
 cách 1969) tuyệt Pác Bó. Với Người, làm cách láy miêu tả (chông 
 mạng) mạng và sống hòa hợp với thiên chênh); vừa cổ điển 
 nhiên là một niềm vui lớn. vừa hiện đại. 
 5 Ngắm trăng Hồ Chí Thất Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng Nhân hóa, điệp từ, câu 
 (Vọng Minh ngôn tứ đến say mê và phong thái ung hỏi tu từ và đối lập. 
 Nguyệt; tuyệt dung của Bác Hồ ngay trong 
 trích Nhật kí (chữ cảnh tù ngục cực khổ, tối tăm. 
 trong tù) Hán) 
 6 Đi đường Hồ Chí Thất Ý nghĩa tượng trưng và triết lí Điệp từ (tẩu lộ, trùng 
 (Tẩu Lộ; Minh ngôn tứ sâu sắc: Từ việc đi đường núi san), tính đa nghĩa của 
 trích Nhật kí tuyệt gợi ra chân lí đường đời; vượt hình ảnh, câu thơ, bài 
 trong tù) chữ Hán qua gian lao chồng chất sẽ tới thơ. 
 1 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 3 
 Bản án chế Tiếng dụng người dân thuộc địa nghèo trào phúng sắc sảo và 
 độ thực Pháp khổ làm bia đỡ đạn trong các hiện đại; mâu thuẫn 
 dân pháp) Nghị cuộc chiến tranh phi nghĩa tàn trào phúng, ngôn ngữ, 
 (1925) luận khốc (1914-1918) giọng điệu giễu nhại. 
 hiện đại 
  Yêu cầu: 
1/ Văn bản thơ: 
- Nắm được tên văn bản, tác giả, thể thơ phương thức biểu đạt . 
 - Học thuộc lòng các bài thơ, phân tích nội dung và nghệ thuật hình ảnh thơ. 
2/ Văn bản nghị luận: 
-Nắm được tên tác phẩm, tên tác giả, thể loại, phương thức biểu đạt 
-Nắm vững nội dung các văn bản. 
 +Về nội dung: thấy được tư tưởng yêu nước, tinh thần chống xâm lăng và lòng tự hào dân tộc 
của cha ông ta qua những áng văn chính luận nổi tiếng, từ những văn bản thời trung đại như “Chiếu 
dời đô” của Lí Công Uẩn, “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, “Nước Đại Việt ta” của Nguyễn 
Trãi, đến văn bản thời hiện đại như “Thuế máu” của Nguyễn Ái Quốc. 
 + Về hình thức nghệ thuật: Những nội dung ấy được thể hiện bằng hình thức lập luận chặt chẽ, 
sắc sảo với giọng văn đanh thép, hùng hồn (Với các thể văn cổ như chiếu, hịch, cáo, cần nắm 
được đặc điểm về hình thức như bố cục, câu văn biền ngẫu,.. đã giúp cho việc lập luận chặt chẽ và 
sáng tỏ như thế nào?) 
II/ PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT: 
1. Các kiểu câu : 
 CÁC KIỂU CÂU CHIA THEO MỤC ĐÍCH NÓI 
STT Kiểu câu Đặc điểm hình thức Chức năng Chức năng 
 chính khác 
 1 Câu nghi - Kết thúc bằng dấu chấm hỏi (khi - Dùng để hỏi. - Dùng để cầu 
 3 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 5 
b. Thân bài 
 -Giải thích ? ( Dùng những từ đồng nghĩa, gần nghĩa, phủ định từ trái nghĩa) 
 -Biểu hiện. ( Có thể dựa trên đề bài) 
 -Nguyên nhân (Chủ quan, Khách quan) 
 -Hậu quả ( gần-> xa) 
 -Biện pháp ( những biện pháp có tính khả thi, cụ thể) 
 - Liên hệ bản thân 
c. Kết bài 
 - Khẳng định vấn đề. 
2..Vấn đề bàn bạc là sự việc ,hiện tƣợng tích cực 
 a. Mở bài 
 - Giới thiệu và nêu vấn đề 
 b. Thân bài 
 - Giải thích ? ( Dùng những từ đồng nghĩa, gần nghĩa, phủ định từ trái nghĩa) 
 -Biểu hiện ( Có thể dựa trên đề bài) 
 -Ý nghĩa sự việc, hiện tượng( kết quả đem lại cho con người, xã hội ) 
 - Nhận thức ,hành động ( làm gì?) 
c.Kết bài 
 -Khẳng định vấn đề. 
3.Vấn đề bàn bạc là tƣ tƣởng đạo lí 
a. Mở bài 
 - Giới thiệu và nêu vấn đề 
 b. Thân bài 
 - Giải thích ? Biểu hiện 
 - Bàn bạc 
 + Lí lẽ, dẫn chứng 
 + Lí lẽ, dẫn chứng 
 + Lí lẽ, dẫn chứng 
 -Phê phán, mở rộng vấn đề 
 -Nhận thức hành động 
 - Liên hệ bản thân 
c. Kết bài 
 -Khẳng định vấn đề. 
 4 . Dàn ý chung cho kiểu bài viết văn bản ngắn cảm nhận hình ảnh thơ 
 * Mở bài: 
 -Giới thiệu bài thơ 
 -Giới thiệu hình ảnh thơ cần cảm nhận 
 -Trích thơ 
 * Thân bài 
 -Cảm nhận nội dung và nghệ thuật 
 +Nội dung: Ý nghĩa, thể hiện, . 
 + Nghệ thuật: Phép tu từ, từ ngữ, giọng thơ 
 5 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 7 
Đề 1 
Báo Tuổi Trẻ ngày 28 tháng 2 năm 2015 đã đưa tin: 
 Khoảng 17g ngày 27-2 tại bùng binh giao nhau giữa các đường Hoàng Văn Thụ - Trần Lê, 3 
Tháng 2 và Trần Phú thuộc phường 4, TP Đà Lạt, một thanh niên khoảng 30 tuổi vừa rút tiền từ cây 
ATM bước ra đã làm rớt một xấp tiền mệnh giá 100.000 đồng xuống đường. Gió lớn nên thổi tiền 
bay tứ tung trên mặt đường nhựa. 
 Vừa giúp người thanh niên nhặt tiền, chị Sơn bán hàng rong vừa kêu gọi mọi người “giúp 
người ta đi, đừng hôi của”. Hai anh xe ôm và một chị bán hàng rong gần ngã tư lao ra đường vừa 
nhặt tiền vừa kêu gọi người đi đường: “Nhặt tiền giùm người ta đi! Giúp người ta đi, đừng hôi 
của!...”. Người thanh niên mừng rỡ đón những tờ tiền người dân nhặt lại trao cho và rối rít cảm ơn. 
Chỉ trong nửa phút, anh thanh niên đã thu lại đủ số tiền bị rơi gần 4 triệu đồng. 
 Chị Phan Thị Kim Sơn, người bán hàng rong giúp nhặt tiền, cho biết đã nhiều lần chứng kiến 
người rút tiền tại cây ATM này bị rớt tiền, bóp và vật dụng cá nhân. Lần nào chị và một số anh chị 
em mưu sinh tại đây cũng giúp người bị nạn, đặc biệt là không để kẻ xấu lợi dụng hôi của. 
Hãy viết một văn bản nghị luận trình bày suy nghĩ của em về nội dung trên. 
Đề 2 
 Thanh Trung là nạn nhân bị cướp mất 108 tờ vé số tạiCầu Voi, xã Nhị Thành, Huyện Thủ Thừa 
ngày 23/11/2015. Trung cho biết, em từ Tiền Giang lên Long An bán vé số. Em vừa xuống xe tại khu 
vực chợ Cầu Voi, có hai thanh niên đi xe máy dừng lại hỏi mua vé, sau khi đưa toàn bộ xấp vé số 
gồm 108 tờ (10.000đ/1 tờ), người ngồi sau giả vờ lật chọn số, cùng lúc người cầm lái nổ máy phóng 
nhanh về hướng thành phố Tân An (Long An) mất hút. 
 Nghe tiếng em Trung tri hô, một số tài xế xe ôm chạy đuổi theo nhưng không kịp. Do mới bán 
dược một tờ, Trung thẫn thờ bật khóc và bò từng bước đến bến xe buýt về Tiền Giang. 
 Nhiều người thấy vậy, thương em hỗ trợ 2000đồng đếng 200.000 đồng, số tiền gom lại trong 
vòng một giờ có thể lên tới vài triệu đồng. Thế nhưng, với lòng tự trọng, Trung từ chối không nhận 
và cám ơn, tìm bến xe buýt về nhà trọ. Trung cho biết đi bán vé số kiếm tiền lời chứ không phải lợi 
dụng khuyết tật, nói dối bị giật vé số để mọi người “bố thí” 
 Hãy viết một văn bản nghị luận trình bày suy nghĩ của em về nội dung bài báo trên. 
Đề 3 
 Hiện nay với sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin, nhiều bạn trẻ thờ ơ với sách, mất dần 
thói quen đọc sách. Từ đó văn hóa đọc sách có nguy cơ bị mai một. Hãy viết một bài văn trình bày 
lợi ích của việc đọc sách và thuyết phục các bạn trẻ yêu sách, thích đọc sách nhân hội thi “ Lớn lên 
cùng sách “ mà trường em đã phát động. 
 Đề 4 
 Có dịp nào đó, khi bước vào một ngôi trường, nhìn quanh các bức tường trong lớp, trên mặt bàn, 
nhà vệ sinh  bạn có thể dễ dàng nhận thấy những hình vẽ, những câu nói nhảm nhí, thậm chí cả 
những lời nói xấu, nhục mạ bạn mình một cách cay nghiệt  mà “tác giả” chính là các cô cậu học 
trò. 
 7 
 TRƯỜNG THCS TÂN BÌNH 9 
1.Cho biết nội dung đoạn văn trên. Nội dung ấy được khái quát qua câu văn nào? (1đ) 
2. Tại sao Họ đón lấy những giọt mưa với nỗi sung sướng thầm lặng. Đoạn văn trên gợi nhắc hình 
ảnh người tù- chiến sĩ cách mạng trong bài thơ mà em đã học. Đó là bài thơ nào? Do ai sáng tác? 
(1đ) 
3. Cho biết câu trần thuật sau dùng để làm gì? (0.5đ) 
 Họ đón lấy những giọt mưa với nỗi sung sướng thầm lặng 
4.Trật tự từ trong câu sau thể hiện điều gì?(0.5đ) 
 Sống với roi vọt và bóng tối, họ thèm ánh sáng mặt trời, thèm mưa, thèm có cây. 
PHẦN 2: 7 điểm 
 1. Hãy viết một văn bản ngắn trình bày suy nghĩ của em về hình ảnh người chiến sĩ cách mạng 
 qua hai câu thơ sau. (3đ) 
 Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng. 
 Cuộc đời cáh mạng thật là sang. 
 ( Tức cảnh Pác Bó, Hồ Chí Minh) 
 2. Báo tuổi trẻ ngày 12/1/2016 kể những câu chuyện như sau: 
 Một cô bé được tiếng là ngoan ngoãn. Ngày hai buổi đến trường, chiều về nhà lại xoay 
 quanh việc học và những trò giải trí của mình. Việc nhà được mẹ “ bao” hết và cô bé vô tư lớn 
 lên trong sự bao bọc của bố mẹ. Rồi môt hôm mẹ ốm. Trong cơn sốt, mẹ vẫn phải loay hoay nấu 
 cơm chiều, pha sẵn ly nước cam mát đặt vào tủ lạnh. Vậy mà cô bé vẫn vùng vằng khi mẹ quên 
 chuẩn bị nước tắm cho mình. Chẳng hề quan tâm mẹ ốm, mẹ mệt thế nào 
 Một buổi ca nhạc quên góp từ thiện của các em khuyết tật ở một trường cấp 2. Những mảnh 
 đời không lành lặn cất lên tiếng hát say đắm lòng người và lấy đi không ít nước mắt. Các em 
 ngồi dưới xem, yên lặng đồng cảm cũng có, mà xì xào buôn chuyện cũng có. Bỗng một bạn nhỏ 
 khiếm thị vấp phải sợi dây micro, ngã xuống khiến nhiều người thót cả tim. Vậy mà tiếng cười, 
 tiếng huýt gió phản cảm của một bộ phận không nhỏ học sinh vẫn vang lên. Nỗi đau của những 
 người bất hạnh như nhân lên, nhức nhối.. 
 Suy nghĩ của em từ những câu chuyện trên (4đ) 
 Đề tham khảo 2 
 Phòng GD-ĐT quận Tân Bình 
 ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 
 MÔN NGỮ VĂN 8 
 Năm học 2016-2017 
 PHẦN I: (3 điểm) 
 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi bên dưới: 
 Chị Sứ yêu biết bao cái chốn nay, nơi chị oa oa cất tiếng khóc đầu tiên, nơi quả ngọt trái 
 sai đã thắm hồng da dẻ chị. Chính tại rẻo đất này, mẹ chị đã hát ru chị ngủ, và đến lúc làm mẹ, 
 chị lại hát ru cho con những câu hát ngày xưa. Chính tại đây chị đã giơ nắm tay nhỏ nhắn lên 
 chào lá cờ Đảng, nên từ đó chị càng biết yêu thêm cha mẹ, chồng con, anh em, đồng chí. Chị Sứ 
 đã yêu Hòn Đất bằng cái tình yêu hầu như là máu thịt. Chị thương ngôi nhà sàn lâu năm có cái 
 9