Đề ôn luyện Ngữ văn Khối 9 - Trường THCS Bình Tây

 TRƯỜNG THCS BÌNH TÂY
 TỔ VĂN
 ÔN LUYỆN NGỮ VĂN KHỐI 9
A/ Mục tiêu cần đạt:
- Nhằm giúp học sinh tự ôn luyện, nắm vững kiến thức Ngữ văn lớp 9 đã học trong những ngày 
nghỉ học phòng tránh dịch cúm Covid-19 
- Nội dung ôn luyện: Hệ thống hóa kiến thức cơ bản đã học về Văn bản, Tiếng Việt, Tập làm văn, 
luyện tập vận dụng tích hợp
- Phương pháp tự ôn luyện: Mỗi học sinh tự xếp thời khóa biểu hợp lí để ôn luyện môn Ngữ văn 9 
xen kẽ với các môn Toán, Lý, Hóa, Anh văn ... với rèn luyện sức khỏe, giải trí. Ví dụ: Thời khóa 
biểu cho việc ôn môn Văn là 3 buổi/ tuần 
- Vai trò của GVBM Ngữ văn 9 trong thời gian học nghỉ học phòng dịch cúm Covid-19 : Soạn nội 
dung ôn luyện cho học sinh, giải đáp những thắc mắc, đăng đáp án cho các bài luyện tập đã gửi lên 
trang website của trường THCS Bình Tây.
B/ NỘI DUNG TỰ ÔN LUYỆN MÔN NGỮ VĂN CỦA HỌC SINH KHỐI 9 : 
 Tuần 1 ( Từ 17/2/2020 đến 22/2/2020) :
 Buổi 1 trong tuần : Ôn Tiếng Việt:
I/ Hệ thống hóa kiến thức :
* Khởi ngữ:
Dựa vào kiến thức đã học , điền vào chỗ trống:
1/ Đặc điểm của khởi ngữ: Khởi ngữ đứng trước ....................., có khả năng kết hợp với ...............
2/ Tác dụng của khởi ngữ: Nêu lên ... ................được nói đến trong câu.
3/ Những trạng ngữ cũng có vị trí trong câu giống khởi ngữ :........................................................
* Các thành phần biệt lập: 
 KHÁI NIỆM VỀ THÀNH PHẦN BIỆT LẬP:
 Là những bộ phận không tham gia vào việc diễn 
 đạt nghĩa sự việc của câu
 Thành phần Thành Thành Thành phần phụ 
 tình thái: phần cảm phần gọi- chú: Dùng để bổ 
 Thể hiện đáp:
 thán: sung một số chi 
 cách nhìn Được dùng 
 của người Được dùng để tạo lập tiết cho nội dung 
 nói đối với để bộc lộ hoặc để duy chính của câu, 
 sự việc được tâm lí của trì quan hệ thường được đặt 
 nói đến 
 người nói : giao tiếp: giữa hai dấu 
 trong câu: ơi, x-ơi, 
 Hình như, Ôi, chao ôi, bẩm, bẩm- gạch ngang, hai 
 dường như, trời ơi, hỡi x, thưa, dấu phẩy, hai 
 chắc, chắn ơi, than thưa-x, dạ, dấu ngoặc đơn, 
 chắn, thật vâng, này, 
 đấy, ngẫm ôi... giữa một dấu 
 ê...
 ra... gạch ngang với 
 một dấu phẩy ...
Lưu ý: Thành phần gọi-đáp và thành phần phụ chú thuộc tuần 22 của chương trình, do kiến thức 
tương đối dễ nên khuyến khích các em soạn bài, tìm hiểu trước.
II/ Luyện tập:
1/ Tìm khởi ngữ trong những đoạn trích sau: Dạng 2: Nêu một mẩu chuyện
Dạng 3: Nêu một mẩu tin trên báo
Dạng...
c/ Yêu cầu của đề bài nghị luận về sự việc, hiện tượng đời sống: Thường là “ trình bày suy nghĩ của 
em ..., nêu ý kiến của em về hiện tượng đó...”
2/ Luyện tập chuẩn bị cho bài viết số 4 ( ở tuần 24):
Đề bài : Mặc những kẻ vô tâm trục lợi trong dịch Covid-19, ở đâu đó của Sài Gòn vẫn luôn ấm 
áp tình người, sẻ chia từng cái khẩu trang, "giải cứu" dưa hấu, thanh long... Những hành động 
nhỏ đó lại mang ý nghĩa lớn. Sẻ chia để cùng tồn tại, cùng phát triển sẽ là liều thuốc hữu ích 
nhất cho mỗi người trong tâm bão dịch Covid-19 hiện nay”. ( Trích “ Tình người Sài Gòn giữa 
mùa dịch, báo Thanh Niên 16/2/2020)
 Em có suy nghĩ gì về các việc làm nhân ái trên. Theo em, học sinh THCS có thể làm điều gì 
có ý nghĩa cho cộng đồng trong thời điểm nạn dịch đang diễn ra. 
Gợi ý:
Mở bài: Giới thiệu hiện tượng được nêu trên báo Thanh Niên
Thân bài:
1/ Trình bày hiện tượng 
2/ Phân tích ý nghĩa từ hiện tượng được nêu trên báo
3/ Bày tỏ thái độ trân trọng với những tấm lòng nhân ái, biết quan tâm chia sẻ
4/ Phê phán những kẻ cơ hội, đầu cơ ích kỉ 
5/ Rút ra bài học cụ thể cho học sinh THCS trong mùa dịch
Kết bài
 Buổi 3 của tuần 1( Từ 17/2/2020 đến 22/2/2020) :
 Học sinh tự ôn về Văn bản kết hợp Tập làm văn:
Nắm vững những thao tác lập luận trong “Bàn về đọc sách” để có thêm kiến thức về đềtài đọc 
sách phục vụ cho văn nghị luận xã hội
Luyện tập:
Đề: Trong “ Bàn về đọc sách”, Chu Quang Tiềm có viết: “ Học vấn không chỉ là chuyện đọc 
sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học vấn”. 
Em hiểu lời nhận định trên như thế nào? ( viết khoảng 1 trang vở)
Gợi ý: Mở đoạn giới thiệu nhận định của Chu Quang Tiềm -> Giải thích khái niệm học vấn và nêu 
vấn đề cốt lõi: Tầm quan trọng của đọc sách với việc học-> Khẳng định vấn đề đúng và lí giải, 
chứng minh-> Rút ra kế hoạch đọc sách và phương pháp đọc sách có hiệu quả-> Kết đoạn
 Tuần 2 ( Từ 23/2/2020 đến 29/2/2020)
 Buổi 1của tuần 2 : Học sinh tự ôn về Tiếng Việt:
Tiếp tục thực hành luyện tập tổng hợp, chuẩn bị cho kiểm tra 15 Tiếng Việt ở tuần 22 theo 
phân phối chương trình Ngữ văn 9:
Bài tập 1:
 Bạn có thể không hát hay nhưng bạn là người không bao giờ trễ hẹn. Bạn không là người giỏi thể 
thao nhưng bạn có nụ cười ấm áp. Bạn không có gương mặt xinh đẹp nhưng bạn rất giỏi thắt cà vạt cho ba 
và nấu ăn rất ngon. Chắc chắn, mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị có sẵn. Và 
chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết, phải biết mình, phải nhận ra những giá trị đó.
 ( Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân )
1/ Tìm thành phần tình thái có trong đoạn trích và nêu tác dụng của thành phần đó trong câu.
2/ Chép lại câu 1 của đoạn trích trên, có chuyển đổi từ in đậm thành khởi ngữ.
3/ Em có đồng ý với quan điểm “mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị có sẵn”, 
hãy viết một đoạn văn từ 3 đến 5 câu trình bày ý kiến của mình, trong đó có sử dụng thành phần phụ chú. 2/ Mỗi một tác phẩm như rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng không bao giờ nhòa đi, ánh 
sáng ấy bấy giờ biến thành của ta, và tỏa lên mọi việc chúng ta sống, mọi con người chúng ta gặp, 
làm thay đổi mắt ta nhìn, óc ta nghĩ
3/ Những nghệ sĩ lớn đem đem tới được cho cả thời đại một cách sống của tâm hồn
4/ Lời gửi của văn nghệ là sự sống
5/ Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống được . ta sẽ dừng tay trên trang 
giấy đáng lẽ lật đi và đọc lại bài thơ.
6/ Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, 
khiến chúng ta phải tự bước lên đường ấy.
Thực hành :
Đề bài: Trong “Tiếng nói của văn nghệ”, Nguyễn Đình Thi có nhận định: “ Nghệ thuật không đứng 
ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta phải tự 
bước lên đường ấy”
Em hãy giải thích và làm sáng tỏ nhận định trên qua một tác phẩm văn học trong SGK Ngữ văn 9 
tập 1 ( làm với thời gian 90 phút)
Gợi ý:
- Mở bài: Giới thiệu vấn để và trích dẫn
- Thân bài: 
. Giải thích lời nhận định: 
• Nghệ thuật là một loại hình độc đáo thể hiện cuộc sống qua các hình tượng, nét vẽ, màu sắc, hình 
 khối, âm thanh .... Nghệ thuật được tác giả nói ở đây nên hiểu là nghệ thuật văn chương.
• Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta: Nghệ thuật khác với những bài thuyết giảng đạo lí, 
 mà các tác phẩm nghệ thuật là con đẻ của người nghệ sĩ, trong đó các nhà văn gửi gắm những suy 
 tư, ước vọng của mình đến với độc giả. Tư tưởng trong tác phẩm nghệ thuật là thứ tư tưởng náu 
 mình.
• Nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta là: Các tác phẩm văn chương tác động vào nhận thức, 
 tâm tư, tình cảm của người đọc, giúp người đọc hiểu được hiện thực cuộc sống được phản ánh 
 trong tác phẩm và qua sự rung động mà tác phẩm đem lại người tiếp nhận sẽ nhận thức rõ cái đẹp, 
 cái đúng, cái sai trong thực tế cuộc sống, từ đó có những tình cảm yêu cái tốt đẹp, ghét cái xấu xa 
 sai trái...
• Khiến chúng ta tự phải bước đi lên đường ấy: Từ những tình cảm tốt đẹp mà tác phẩm nghệ thuật 
 đem lại, người đọc sẽ có hành động phù hợp như kế thừa, phát huy, noi theo những điều tốt đẹp, 
 đấu tranh, phê phán cái xấu xa, lỗi thời, hèn kém...
* Chứng minh nhận định Ví dụ qua văn bản "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long:
 • “Lặng lẽ Sa Pa” giúp cho người đọc thấy nghị lực phi thường và những phẩm chất cao đẹp 
 của các nhân vật trong truyện mà tiêu biểu là nhân vật anh thanh niên – nhân vật điển hình cho 
 những phẩm chất cao đẹp của người lao động mới trong thời kì xây dựng CNXH ở miền Bắc 
 và đấu tranh giải phóng miền Nam 
 • Một con người có nghị lực phi thường: trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống anh vẫn vượt 
 lên để hoàn thành tốt nhiệm vụ (Dẫn chứng + phân tích)
 • Anh có lí tưởng đúng đắn: "Mình sinh ra ở đâu, mình vì ai mà làm việc"...
 • Anh biết tìm niềm vui trong công việc nhàm chán của mình với suy nghĩ "Mình với công việc 
 là đôi ai bào là một mình được"....
 • Anh ham học hỏi, nghiên cứu khoa học (Dẫn chứng + phân tích)
 • Anh là người có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc "Một giờ sáng vẫn thức dậy đi ốp" 
 mặc dù thời tiết ở Sa Pa rất lạnh giá...
 • Chủ động tạo cuộc sống tinh thần phong phú: Anh còn biết cải thiện cuộc sống, đã trồng rau, 
 trồng hoa, nuôi gà....