Giáo án Lịch sử Lớp 8 - Tiết 17, Bài 10: Trung Quốc giữa thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX - Trường THCS Trần Quốc Toản

 Trường THCS Trần Quốc Toản
Tuần 9 Tiết 17
 BÀI 10: TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX
I. Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức:
- Vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên 
đất nước Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời đã bị các nước đế quốc xâu xé, 
trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến.
- Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêu biểu 
là cuộc vận động Duy Tân, phong trào Nghĩa Hòa Đoàn, cách mạng Tân Hợi. Ý nghĩa 
lịch sử của các phong trào đó.
- Các khái niệm “nửa thuộc địa, nửa phong kiến”, vận động Duy Tân”
2.Về kĩ năng:
- Bước đầu biết nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh.
- Biết sử dụng các lược đồ để trình bày các sự kiện tiêu biểu.
3.Về tư tưởng:
Giúp cho HS có thái độ phế phán triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung 
Quốc trở thành “miếng mồi” cho các đế quốc xân xé, biểu lộ sự cảm thông, khâm phục 
nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc phong kiến, đặc biệt là cuộc 
cách mạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn.
II. Đồ dùng dạy và học:
- GV: SGK, Tranh về Tôn Trung Sơn, lược đồ “Phong trào Nghĩa Hòa đoàn”, “Cách 
mạng Tân Hợi”.
- HS: SGK, tập ghi bài.
III. Tổ chức hoạt động dạy và học:
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ (5’):
Câu hỏi: 
Câu 1: Vì sao các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ đều thất 
bại ?
Câu 2: Hãy cho biết ý nghĩa của những cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ.
3. Giảng bài mới:
A. Giới thiệu bài mới (2’):
 Là một đất nước rộng lớn, đông dân (Chiếm1/4 diện tích cchâu Á, 1/5 dân số thế giới ). 
Cuối thế kỉ XIX Trung Quốc đã bị các nước tư bản phương Tây xâu xé, xâm lược. Tại 
sao như vậy ? Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc diễn ra như thế nào ? 
Chúng ta cùng giải đáp và tìm hiểu ở nội dung bài học hôm nay.
B. Nội dung giảng dạy:
a. Hoạt động 1: Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ. (10’)
GV: Kế hoạch dạy học Lịch sử 8 Trường THCS Trần Quốc Toản
 + Chính quyền phong kiến vùng Đông Bắc.
 Mãn Thanh bị suy yếu mục 
 nát.
 - Vì sao không phải là một “TQ là một đất nước rộng 
 mà là nhiều nước đế quốc lớn, đông dân, có lịch sử đấu 
 cùng nhau xâu xé TQ ? tranh lâu đời, giàu tài 
 nguyên. Một nước khó có 
 thể xâm chiếm được. Nên 
 các nước đế quốc thoả hiệp 
 với nhau cùng xâu xé TQ.
 - GV hướng dẫn HS tìm hiểu - HS: quan sát H42 SGK
 H42-SGK “Các nước đế quốcví TQ 
 như cái bánh ngọt
 - GV kết luận: - HS theo dõi
 Triều đình Mãn Thanh suy 
 yếu, nên đã chịu khuất phục 
 trước kẻ thù để bảo vệ lợi 
 ích của mình. Nên các nước 
 đế quốc xâu xé và xâm lược 
 TQ. TQ bị biến thành nước 
 nửa thuộc địa, nửa phong 
 kiến.
 - GV: Giải tích thuật ngữ - HS theo dõi ghi nhớ
 “nửa thuộc địa, nửa phong 
 kiến”
 Là chế độ xã hội còn tồn 
 tạichế độ phong kiến. Được 
 đọc lập về chính trị, nhưng 
 thực tế chịu ảnh hưởng, chi 
 phối về CT, KT của 1 hay 
 nhiều nước đế quốc.
 - GV liên hệ với Việt Nam: 
 1858 đến 1945 dưới triều đại 
 phong kiến nhà Nguyễn.
b. Hoạt động 2: Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối TK XIX - 
Đầu TK XX. (8’)
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bài
 - Nguyên nhân nào dẫn đến - HS: Tham khảo kiến II.Phong trào đấu tranh 
 phong trào đấu tranh của nhân thức SGK trả lời. của nhân dân Trung Quốc 
 dân Trung Quốc cuối thế kỉ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ.
 a. Nguyên nhân:
GV: Kế hoạch dạy học Lịch sử 8 Trường THCS Trần Quốc Toản
 - Trung Quốc Đồng Minh Hội - Là chính đảng đâu tiên + 10/10/1911 khởi nghĩa vũ 
 là tổ chức của giai cấp nào ? của giai cấp tư sản trang nổ ra ở Vũ Xương 
 - GV dùng H45-Sgk tường -HS quan sát: H45 thắng lợi, lan rộng khắp cả 
 thuật diễn biến cách mạng Tân nước.
 Hợi. + 29/12/1911 Chính phủ 
 lâm thời thành lập
 + 2/1912 Viên Thế Khải 
 thay Tôn Trung Sơn làm 
 tổng thống. Cách mạng 
 chấm dứt.
 c. Ý nghĩa
 - Ý nghĩa của cách mạng Tân - HS dựa SGK trả lời - Lật đổ chế độ PK Mãn 
 Hợi ? Thanh, tạo điều kiện cho 
 - GV chia lớp làm 3 nhóm. HS - Các nhóm cử đại diện kinh tế TBCN phát triển.
 thảo luận nhóm “Vì sao cách lên treo bảng thảo luận - Ảnh hưởng lớn đến 
 mạng Tân Hợi là cuộc cách của nhóm, GV mời đại PTGPDT ở Châu Á
 mạng tư sản không triệt để ? diện 1 nhóm trình bày, 
 (Thảo luận trong vòng 3 phút) các nhóm khác nhận xét, 
 - GV nhận xét phần trình bày bổ sung.
 của các nhóm và chốt kiến 
 thức:
 + Không nêu vấn đề đánh đuổi 
 đế quốc
 + Không tích cực chống phong 
 kiến.
 + Chưa đụng chạm đến giai 
 cấp địa chủ phong kiến.
 + Không giải quyết được vấn 
 đề ruộng đất cho nông dân.
IV. Củng cố, hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
1.Củng cố. (3’)
- Lập niên biểu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Trung Quốc cuối 
TK XIX đầu XX.
- Trình bày đôi nét về diễn biến của phong trào Nghĩa Hoà Đoàn.
- Trình bày những nét chính về diễn biến của cách mạng Tân Hợi.
2. Hướng dẫn HS tự học ở nhà (2’)
 - Làm bài tập SGK, học bài.
 - Xem trước bài 11, tìm hiểu kĩ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.
GV: Kế hoạch dạy học Lịch sử 8