Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Tuần 22, Bài: Bức tranh của em gái tôi

 TUẦN 22
 BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
 A. Mục tiêu cần đạt.
 1 . Kiến thức: 
- HS cần nắm vữmg nội dung ý nghĩa của truyện, nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật 
của tác giả.
- Tích hợp với tiếng Việt ở phép so sánh, tập làm văn ở văn miêu tả.
2.Kĩ năng: 
 a) Kĩ năng bài dạy: 
- Đọc diễn cảm phù hợp với tậm lí nhân vật 
- Đọc- hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hơp với yếu tố miêu tả tâm lí 
nhân vật; kể tóm tắt truyện trong một đoạn văn ngắn.
 b) Kĩ năng sống: - Kĩ năng tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn và biết tôn 
trọng người khác.
3. Thái độ: Học tập tích cực, biết liên hệ bản thân để tự hoàn thiện.
4. Hình thành và phát triển năng lực học sinh
- Năng lực chung
+ Tự học
+ Giao tiếp và hợp tác
+ Giải quyết vấn đề sáng tạo
+ Thẩm mỹ
+ Ngôn ngữ văn học
- Năng lực đặc thù: 
+ Đọc hiểu nội dung: nêu được nội dung bao quát của truyện, nhận biết được chi tiết tiêu biểu, 
nhận biết được chủ đề và thông điệp tác phẩm
+ Đọc hiểu hình thức: nhận biết được một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của truyện - Đạt giải nhì trong cuộc thi viết “ Tương lai vẫy - Đạt giải nhì trong cuộc thi viết “ 
gọi” Tương lai vẫy gọi”
- GV nêu yêu cầu đọc, cho học sinh đọc văn bản 3. Đọc và giải nghĩa từ khó:
 Phân biệt rõ giữa lời kể, các đối thoại diễn biến 
tâm lí của nhân vật người anh.
Đoạn nói về cuộc sống thường ngày giọng coi 
thường, bực bội, xen lẫn sự tò mò.
Khi tài năng của em gái được bộc lộ thì không 
vui, buồn bã.
Đoạn đứng trước bức tranh em gái vẽ ngạc nhiên, 
hối hận, xấu hổ.
? Chú thích 1,2,3,4 sgk/34.
? Hãy kể tóm tắt lại câu chuyện?
 4. Tóm tắt:
Trả lời: Câu chuyện kể về người anh và cô em gái 
có tài hội họa tên là Kiều Phương- thường gọi là 
Mèo. Khi tài năng hội họa của em gái được phát 
hiện, người anh thấy buồn, thất vọng vì mình 
không có tài năng và cảm thấy mình bị cả nhà 
lãng quên. Từ đó, cậu này sinh thái độ khó chịu, 
hay gắt gỏng với em gái và không thể thân với em 
như trước. Đứng trước bức tranh đạt giải nhất của 
em gái, cậu bất ngờ vì hình ảnh của mình qua cái 
nhìn của em. Người anh hối hận, hiểu được tâm 
hồn và tấm lòng nhân hậu của cô em gái.
 5. Kết cấu và bố cục
? Theo em truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
 - Ngôi kể: ngôi thứ nhất, người anh 
? Việc tác giả chọn ngôi kể như vậy có thích hợp xưng tôi.
không?
 - Nhân vật chính : + Kiều Phương
Trả lời: Ngôi kể rất thích hợp với chủ đề, để cho 
sự hối lỗi được bày tỏ một cách chân thành hơn, + Người anh ( nhân vật trung tâm)
đáng tin cậy hơn.
? Nhân vật chính trong truyện là ai? Theo em 
nhân vật nào là nhân vật trung tâm? Vì sao?
Trả lời: Nhân vật chính là kiều phương và người 
anh. Nhân vật trung tâm là nhân vật người anh vì 
đây là nhân vật nắm giữ vai trò chỉ đạo toàn bộ năng của Mèo được phát hiện? + Buồn, thất vọng về mình 
? Riêng thái độ của người anh ra sao? Vì sao + Không thể thân, hay gắt gỏng với 
người anh lại có thái độ như vậy? em
Trả lời: Mọi người rất xúc động, vui mừng, ngạc + Xem trộm những bức tranh của 
nhiên khi thấy tài năng của Kiều Phương. Mèo
Riêng người anh buồn bã như muốn khóc, cảm + Miễn cưỡng đi xem triễn lãm tranh 
thấy dường như mọi người chỉ chú ý đến em gái, được giải của Mèo.
còn anh ta thì bị đẩy ra ngoài. chính vì vậy mà anh 
ta luôn gắt gỏng khó chịu hay quát mắng em và 
điều này làm cho anh ta thêm xa lánh em, không 
thể thân với em như trước nữa. Việc lén xem các 
bức tranh của em và trút ra tiếng thở dài chứng tỏ 
người anh thấy được tài năng của em gái và sự 
kém cỏi của mình.
=>Bởi vì lòng ghen tị của bản thân . Người anh tự 
ái đố kị ngay cả với em ruột của mình. Đây là 
bước chuyển biến nhất trong diễn biến tâm trạng 
của người anh. c) Khi đứng trước bức chân dung 
 của em gái
? Khi đứng trước bức tranh “ Anh trai tôi” tâm 
trạng của người anh thay đổi như thế nào? Thể + Ngỡ ngàng, ngạc nhiên
hiện qua các từ ngữ nào trong đoạn kết? 
 + Hãnh diện, tự hào
Trả lời: Tâm trạng của người anh khi đứng trước 
bức tranh “ Anh trai tôi” của em gái được miêu tả + Xấu hổ, hối hận
rất cụ thể và ấn tượng:
+ Giật sững: Bám lấy tay mẹ
+ Thôi miên: Là từ chỉ trạng thái con người bị 
chế ngự mê man, vô thức không điều khiển được 
lí trí, bị thu hút cả tâm trí vào bức tranh.
+ Ngạc nhiên: Vì anh không ngờ mình hay cáu 
gắt với em, ganh tị với em mà em vẫn quý mến 
anh, xem anh là người thân nhất để vẽ. 
+ Hãnh diện, tự hào: Vì trong con mắt của em 
anh rất hoàn hảo, bức tranh được rất nhiều người 
xem trong triển lãm. Tự hào cũng rất đúng và tự 
nhiên vì hoá ra mình đẹp đẽ nhường ấy. Đây 
chính là niềm tự hào trẻ thơ chính đáng của người -> Cảm hóa người anh bằng cả tài 
 năng và tấm lòng của mình.
? Theo em tài năng hay tấm lòng của cô em gái 
đã cảm hoá được người anh? 
 Trả lời: Cả tài năng và tấm lòng nhưng nhiều 
hơn vẫn là tấm lòng trong sáng đẹp đẽ hồn nhiên, 
nhân hậu.
? Tại sao tác giả lại để người em vẽ bức tranh 
người anh "hoàn thiện " đến thế?
 Trả lời: Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em 
dành cho anh. Em muốn anh mình trở nên thật tốt 
đẹp.
 MỞ RỘNG: Sức mạnh của nghệ thuật là tìm kiếm 
cái Đẹp, làm cho con người, nâng con người lên 
bậc thang cao nhất của cái Đẹp, đó là CHÂN - III. Tổng kết: 
THIỆN – MĨ. 1. Nội dung
Bước 3: Tổng kết: 2. Nghệ thuật
? Học xong truyện em hãy nói ngắn gọn về nội Ghi nhớ : SGK tr35
dung của truyện? ( hướng HS xem ghi nhớ 
sgk/35)
Trả lời: Nội dung của truyện: là câu chuyện về 
tình anh em, tình cảm trong sáng hồn nhiên và 
lòng nhân hậu đã chiến thắng sự ích kỉ hẹp hòi về 
sự thức tỉnh, tự nhận thức lỗi lầm của mình. Qua 
lời kể lời tâm sự của người anh những tâm trạng, 
những nỗi niềm trong tuổi thơ hồn nhiên vô tư 
đầy ắp sự kiện được bộc lộ, giãi bày. Dù đôi khi 
có những va chạm nho nhỏ, nhưng cuối cùng cái 
còn lại vẫn là tình anh em nồng ấm, chân thành.
MỞ RỘNG: 
- Có câu danh ngôn: Bằng lòng tốt bạn có thể làm 
được những điều mà quyền lực không làm được.
- HS đọc 2 câu danh ngôn phần đọc thêm ? Giả định một thành viên trong lớp hoặc gia đình em đạt được thành tích xuất sắc nào đó. Em 
thử hình dung và viết đoạn văn tả lại thái độ của những người xung quanh trước thành tích 
ấy. 
 Đoạn tham khảo:
“Tiến ơi! Cố lên! Tiến ơi! cố lên! ”. Những tiếng hô cổ vũ đồng thanh vang dậy cùng với tiếng vỗ 
tay rập ràng như tiếp thêm sức mạnh cho Tiến băng băng sải những bước chân cuối cùng. Vượt 
qua các đối thủ, Tiến chạm đích đầu tiên và đoạt giải nhất cuộc thi chạy cự ly 100 mét dành cho 
học sinh lớp 6 trong Hội khoẻ Phù Đổng năm nay.
 Từ hai bên đường, thầy cô và các bạn ùa ra vây quanh Tiến. Thầy Hiệu trưởng ôm chặt Tiến 
vào lòng và xúc động nói lời khen ngợi bạn ấy đã giành được Huy chương vàng, tô đẹp thêm 
thành tích thể dục thể thao vốn có của nhà trường. Cô Vân chủ nhiệm thay mặt cho lớp 6A tặng 
bạn Tiến một bó hoa tươi thắm.
 Có lẽ chưa bao giờ lớp em vui đến thế. Các bạn nam tung Tiến lên cao rồi đỡ lấy giữa tiếng 
reo hò náo nhiệt. Các bạn nữ cùng hô vang: “Tiến Kều số một! Tiến Kều số một! ” khiến cho mọi 
người cười rộ. Còn Tiến thì đỏ mặt lên vì sung sướng và xấu hổ. Chúng em đặt cho bạn ấy biệt 
danh là Tiến Kều vì Tiến cao lênh khênh. Đôi chân dài tạo cho Tiến lợi thế hơn hẳn đối thủ trên 
đường chạy.
E.Củng cố,dặn dò
- Học tóm tắt truyện
- Chuẩn bị dàn ý cho đề văn : Tả lại quang cảnh buổi sáng bình minh trên biển.