Giáo án theo chủ đề môn Vật lí 9 - Chủ đề 1: Các tác dụng của dòng điện xoay chiều. Truyền tải điện đi xa. Máy biến thế

 VẬT LÝ 9 – CHỦ ĐỀ 1
 CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU 
 – TRUYỀN TẢI ĐIỆN ĐI XA – MÁY BIẾN THẾ
I. CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU :
* Nhắc lại các tác dụng của dòng điện một chiều ( Vật lí 7 )
* Đối với dòng điện xoay chiều 
+ Cho dòng điện xoay chiều qua bếp điện  có hiện tượng gì?
+ Cho dòng điện xoay chiều qua bóng đèn bút thử điện  có hiện tượng gì?
+ Cho dòng điện xoay chiều qua ống dây H.35.1  có hiện tượng gì?
 Dòng điện xoay chiều có tác dung nhiệt, quang và từ.
 Dòng điện xoay chiều cũng có tác dụng sinh lí  điện nhà 220V gây nguy hiểm chết người.
*Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều có gì khác dòng điện một chiều?
  Dùng qui tắc nắm tay phải xác định các từ 
 cực của ống dây H. 35.2.
  ống dây hút cực N của thanh nam châm.
  Ở hình 35.3 thì dòng điện xoay chiều luân 
 phiên đổi chiều làm lực từ cũng đổi chiều
  cực N của nam châm luân phiên bị hút đẩy. 
 Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của dòng điện tác dụng lên nam châm 
 cũng đổi chiều.
 +. Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều : 
 - Nhắc lại cách mắc ampe kế và vôn kế vào mạch điện một chiều.
  Quan sát H.35.4 SGK
  Quan sát H.35.5 SGK nêu cách mắc ampe kế và vôn kế có kí hiệu AC (hoặc ~) vào 
mạch điện xoay chiều.
 A Mắc nối tiếp Đo cường độ dòng điện x/c
 ~
 V Mắc song song
 ~ Đo hiệu điện thế dòng điện x/c
* C3. Trong cả hai trường hợp dùng nguồn điện một chiều hay xoay chiều có 
 cùng hiệu điện thế thì bóng đèn sáng bình thường như nhau vì U hiệu dụng 
 của dòng điện xoay chiều và U của dòng điện một chiều có cùng giá trị.
* C4.
  Đóng công tắc K thì dòng điện xoay chiều qua ống dây A của nam châm điện và tạo 
 ra từ trường biến thiên  số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây B biến thiên 
 do đó làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây B. III. MÁY BIẾN THẾ
 1. Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế : 
 - Hai cuộn dây có số vòng dây khác nhau được đặt 
 cách điện với nhau.
 - Một lõi sắt có pha silic chung cho cả hai cuộn dây.
  - cuộn dây cho dòng điện vào gọi là cuộn sơ cấp. 
 - cuộn dây cho dòng điện ra gọi là cuộn thứ cấp.
 * Hoạt động của máy biến thế dựa vào hiện tượng cảm 
 ứng điện từ.
 Khi đặt 1 HĐT xoay chiều vào 2 đầu cuộn sơ cấp thì 2 
 đầu cuộn thứ cấp xuất hiện dòng điện xoay chiều.
2. Tác dụng làm biến đổi HĐT của máy biến thế
1.Sử dụng kết quả thí nghiệm ở bảng sau :
 Kết quả đo U1 (V) U2 (V) n1 (vòng) n2 (vòng)
Lần thí nghiệm
 1 3 6 750 1 500
 2 6 12 750 1 500
 3 9 4,5 1 500 750
2.Kết luận : Hiệu điện thế hai đầu cuộn dây tỉ lệ với số U n
 vòng dây ở mỗi cuộn. 1 1
 U 2 n2
III.Lắp đặt máy biến thế ở 2 đầu đường dây tải điện:
- Để giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện.
- Tải dòng điện có hiệu điện thế rất cao từ nhà máy phát điện đến nơi dùng có hiệu điện 
thế thích hợp.
 - Ở đầu đường dây tải về phía nhà máy điện đặt máy tăng thế, ở nơi tiêu thụ đặt máy hạ 
 thế.
Vận dụng C4
 U1 = 220V a/ - Số vòng dây cuộn thứ cấp khi HĐT ra 6V là:
 U2 = 6V n2 = n1. U2/ U1 = 4 000 . 6 / 220 ≈ 109 (vòng)
 n1 = 4 000 vòng b/ - Số vòng dây cuộn thứ cấp khi HĐT ra 3V là:
 a/ n2 = ? (vòng) n2’ = n1. U2’/ U1 = 4 000 . 3 / 220 ≈ 55 (vòng)
 b/ U2’ = 3V
 n2’ = ? (vòng)
*  Làm bài tập SBT 36.1, 36.2, 36.5, 36.6 + 37.1, 37.2, 37.4