Hướng dẫn ôn tập học kỳ II môn Sinh học 9 - Năm học 2019-2020

 HƯỚNG DẪN ÔN TẬP HỌC KỲ II. MÔN SINH HỌC 9. NH: 2019 – 2020
VẤN ĐỀ 1: THIẾT LẬP CHUỖI THỨC ĂN HOÀN CHỈNH HOẶC KHÔNG HOÀN CHÌNH
Kiến thức cơ bản: 
+ Khi thiết lập một chuỗi thức ăn cần biết rõ mối quan hệ dinh dưỡng giữa các sinh vật với nhau.
+ Mỗi sinh vật được xem là một mắt xích dinh dưỡng, mắt xích sau tiêu thụ sinh vật trước và bị mắt xích sau nó 
tiêu thụ lại.
+ Mũi tên sử dụng trong chuỗi được qui định: chiều mũi tên hướng từ sinh vật bị tiêu thụ đến sinh vật tiêu thụ.
+ 1 Chuỗi hoàn chỉnh phải gồm đủ 3 thành phần sinh vật: 
 ▪ Thành phần nhóm 1: sinh vật sản xuất (là thực vật)
 ▪ Thành phần nhóm 2: sinh vật tiêu thụ (sắp xếp từ bậc dinh dưỡng thấp đến cao: ĐV ăn TV – ĐV ăn ĐV)
 ▪ Thành phần nhóm 3: sinh vật phân giải (chỉ cần 1 trong các sinh vật sau: giun đất, nấm, địa y hoặc vi sinh 
 vật)
+ 1Chuỗi không hoàn chỉnh: Thành phần có thể thiều 1 hoặc 2 nhóm sinh vật hiện diện trong chuỗi.
+ Cách thiết lập chuỗi thức ăn:
Cách 1: Dựa vào lưới thức ăn cho sẳn để lập ra 1 hoặc nhiều chuỗi theo yêu cầu của đề. Ví dụ: 
- Phân tích hình ta thấy: (Lưu ý!!! Nếu có VSV hoặc giun đất hoặc nấm, địa y thì nhóm này sẽ nằm ở mắt 
 xích cuối cùng khi đó Chuỗi thức ăn xây dựng sẽ là chuỗi hoàn chỉnh)
 o nhóm sinh vật sản xuất: Cỏ
 o nhóm sinh vật tiêu thụ (bậc 1) có: kiến, châu chấu.
 (bậc 2) có : ếch, chuột 
 (bậc 3) có: rắn, diều hâu
 (bậc 4) có: diều hâu
 o nhóm sinh vật phân giải: không có 
 → Vậy đây là 1 lưới thức ăn bao gồm nhiều chuỗi thức ăn không hoàn chỉnh
- Thành lập chuỗi thức ăn: (HS có thể lập chuỗi khác dựa vào chiều đi của mũi tên kết hợp với thành phần sinh 
 vật phù hợp có trong lưới thức ăn)
 Mắt xích dinh dưỡng chung: 
 Chuổi 1: Cỏ → châu chấu → chuột → diều hâu. Cỏ, châu chấu, chuột, rắn, diều hâu.
 Chuỗi 2: Cỏ → châu chấu → chuột → rắn → diều hâu. Sinh vật thiên địch: 
 + rắn ăn chuột, châu chấu
 Chuỗi 3: Cỏ → kiến → ếch → rắn → diều hâu + ếch ăn kiến
 + diều hâu ăn chuột
 Ni-tơ thành đạm nitrat, nitric cung cấp cho cây, cây cung cấp chỗ ở cho vi khuẩn
3. Địa y hoặc dương xỉ sống bám trên thân của các cây gỗ lớn Hội sinh
4. Cá nhỏ ép vào rùa biển nhờ đó cá được rùa đưa đi xa
5. Cỏ dại phát triển làm năng suất lúa giảm Cạnh tranh
6. Dê và Bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng
7. Hươu, nai cùng sống trong một cánh rừng. Số lượng hươu nai bị khống chế bởi số 
lượng hổ.
+ Hươu và Nai cùng ăn cỏ trong 1 khu vực của cánh rừng
 Cạnh tranh
+ Hổ với hươu, nai.
 Sinh vật ăn sinh vật.
8. Cây nắp ấm bắt côn trùng
 Sinh vật ăn sinh vật
9. Giun đũa sống trong ruột người Kí sinh
10. Rận, bét sống bám trên da trâu, bò. Chúng sống được là nhờ hút máu của trâu, bò Nửa kí sinh
11. Tảo giáp tiết độc tố làm chết các thực vật nổi khác và tôm, cá chiếm lĩnh 1 khu Ức chế cảm nhiễm
vực sống gây ra “hiện tượng thủy triều đỏ”
VẤN ĐỀ 5: PHÂN LOẠI TÀI NGUYÊN – BẢO VỆ BỀN VỮNG TÀI NGUYÊN
- Tài nguyên không phải là vô tận, nếu sử dụng không hợp lý tài nguyên sẽ cạn kiệt nhanh chóng.
- Khai thác tài nguyên tiết kiệm và hợp lý; vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng tài nguyên của xã hội vừa phải đảm 
 bảo duy trì lâu dài các nguồn tài nguyên cho thế hệ mai sau: Đó là hình thức khai thác và sử dụng tài nguyên 
 bền vững.
 TÀI NGUYÊN TÁI SINH TÀI NGUYÊN KHÔNG TÀI NGUYÊN
 TÁI SINH NĂNG LƯỢNG VĨNH CỬU
- Nước - Khoáng sản: khí đốt, quặng mỏ, - Năng lượng thủy triều.
- Đất - Năng lượng gió.
- Sinh vật (ĐV, TV) - Bức xạ: mặt trời
 - Năng lượng địa nhiệt.
 Tài liệu hướng dẫn học sinh ôn tập những kiến thức trọng tâm , cơ bản của chương trình HKII.
 HS cần tham khảo thêm tư liệu từ sách Giáo khoa để nâng cao kiến thức mở rộng.
 Chúc các con ôn tập đạt kết quả tốt.
 Nhóm Giáo viên Sinh 9 – Trường THCS Lạc Hồng