Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 9 - Tiết 119+120, Bài: Văn bản Mùa xuân nho nhỏ

 Tuần 26 - Tiết 119 +120
 MÙA XUÂN NHO NHỎ – Thanh Hải 
 A. NỘI DUNG GHI BÀI
 I. Đọc – hiểu chú thích:
 1) Tác giả: Thanh Hải (1930 - 1980)
-Quê huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
-Ông tham gia hoạt động văn nghệ từ cuối những 
năm kháng chiến chống Pháp. 
-Sự nghiệp thơ văn Thanh Hải gắn liền với hai cuộc 
kháng chiến trường kì của dân tộc. Ông là một trong 
những cây bút có công xây dựng nền VH Cách mạng 
từ những ngày đầu.
-Phong cách sáng tác: ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhạc 
điệu, cảm xúc đằm thắm, chân tình.
 2) Tác phẩm:
a.Thể thơ: thơ 5 chữ, gắn với các điệu dân ca Trung kì, có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết.
b.Hoàn cảnh sáng tác: được viết tháng 11.1980, bài thơ ra đời lúc ông lâm trọng bệnh và chỉ mấy 
tuần sau ông qua đời. 
c.Đại ý: Cảm xúc và ước nguyện của nhà thơ trước mùa xuân.
d. Ý nghĩa nhan đề: Mùa xuân nho nhỏ:
-Gợi đề tài quen thuộc
-Sáng tạo độc đáo, phát hiện mới mẻ.
-Thể hiện nguyện ước của nhà thơ về sự thống nhất: giữa cái riêng với cái chung, giữa cá nhân 
với cộng đồng.
e.Bố cục: gồm 4 phần
-Phần 1 (khổ 1): Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên.
-Phần 2 (khổ 2-khổ 3): Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, con người.
-Phần 3 (khổ 4-khổ 5): Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ.
-Phần 4 (khổ 6): Lời ngợi ca quê hương qua làn điệu dân ca xứ Huế.
 II. Đọc – hiểu văn bản:
1.Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
a.Bức tranh thiên nhiên mùa xuân:
-Hình ảnh, sự vật: dòng sông, bông hoa, con chim, giọt long lanh.
-Sắc màu: xanh, tím biếc 
-Âm thanh: tiếng chim chiền chiện
-Không gian: dòng sông, bầu trời. Ước nguyện được hóa thân, đóng góp và hiến dâng cho quê hương, đất nước không chỉ 
còn của riêng nhà thơ mà là của tất cả mọi người, dù nhỏ bé nhưng phải thật ý nghĩa và có 
giá trị.
-Ước nguyện cống hiến:
+Cách thức Một mùa xuân nho nhỏ (ẩn dụ sáng tạo)
 lặng lẽ dâng (đảo ngữ, từ láy, động từ)
+Thời điểm tuổi hai mươi hoán dụ
 khi tóc bạc
 Thể hiện khát vọng cống hiến cho đời, cho đất nước thật khiêm tốn, giản dị; cống hiến âm 
thầm, chân thành, không khoa trương; cống hiến một cách tự nguyện, không đòi hỏi sự đền 
đáp; cống hiến bất chấp thời gian, tuổi tác Lời tổng kết về cuộc đời thật đẹp của Thanh 
Hải
3.Lời ngợi ca quê hương, đất nước:
-Mùa xuân..Nam ai, Nam bìnhđất Huế
 Âm điệu ngọt ngào, sâu lắng.
 Niềm tin yêu vào cuộc đời, vào đất nước với những giá trị truyền thống vững bền.
 III. Ghi nhớ: sách giáo khoa trang 58
B.LUYỆN TẬP: Viết một đoạn văn khoảng 10 câu, trình bày cảm nhận về một đoạn thơ em yêu 
thích trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”
C.GỢI Ý:
-Học sinh có thể chọn 1 khổ thơ em yêu thích nhất trong tác phẩm
-Trình tự làm:
+Giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả, đoạn thơ em yêu thích.
+Nêu cảm nhận: dựa vào phần đọc -hiểu VB, em nêu những nghệ thuật, nội dung của từng dòng 
thơ trong đoạn thơ em đã chọn.
+Bài học từ đoạn thơ