Sáng kiến kinh nghiệm Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số

 Đề tài nghiên cứu: Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
 Sự phát triển của công nghệ kỹ thuật đem đến cho con người rất nhiều điều 
bổ ích và thuận tiện. Trong đó, điện thoại di động, các loại Smartphone là một 
trong những vật dụng không thể thiếu đối với bất kỳ ai. Điện thoại thông minh có 
thể mang lại rất nhiều thuận lợi trong cuộc sống. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải cân 
nhắc việc sử dụng chúng một cách hợp lý và có hiệu quả để phục vụ cho cuộc sống. 
Đôi lúc chúng ta cũng cần đặt các thiết bị công nghệ sang một bên và dành nhiều 
thời gian hơn cho bạn bè và gia đình. Chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng tình cảm 
không bao giờ có thể được thay thế bằng điện thoại thông minh. Việc những học 
sinh lạm dụng điện thoại quá nhiều, hay sử dụng điện thoại sai mục đích là điều 
khiến cha mẹ, thầy cô và xã hội đang trăn trở. Khi điện thoại di động ngày càng 
thông dụng thì độ tuổi sử dụng phương tiện liên lạc này cũng được trẻ hóa. Hiện 
nay, trong các nhà trường, không chỉ học sinh trung học mà nhiều học sinh tiểu học 
cũng được các bậc phụ huynh trang bị cho con em mình điện thoại di động để liên 
lạc, để truy cập mạng xã hội, để tìm tư liệu học tập, để chơi gameVậy chiếc điện 
thoại mang đến cho các em lợi ích như thế nào hay tác hại ra sao khi vẫn đang ngồi 
trên ghế nhà trường? Đó là những lý do chúng em chọn đề tài “Sự cô đơn của học 
sinh trong thời đại công nghệ số”.
II. TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU
 1.1.Giới thiệu điện thoại thông minh
 Điện thoại thông minh là một thuật ngữ chủ yếu nói về điện thoại có nhiều 
tính năng mà ra. Các ngành công nghiệp tin rằng điện thoại thông minh đa số có 
một màn hình độ phân giải cao hơn so với điện thoại truyền thống và điện thoại 
thông minh như một máy tính di dộng, vì nó có một hệ điều hành riêng biệt vì có 
thể hiển thị phù hợp các trang website bình thường và người dùng có thể thay đổi 
một giao diện. và sở hữu khả năng mở ứng dụng, Tiện hơn và dễ dàng cài đặt lẫn 
gõ bỏ ứng dụng; điện thoại thông minh có màn hình cảm ứng độ phân giải cao, và 
sẵn sàng để gọi bàn phím ảo và viết chữ tay.
 Có thể tiến hành đa tác vụ thao tác, và có một đa phương tiện mạnh mẽ, 
Email,Truy cập Internet, và hoàn toàn có thể thay đổi các thiết bị truyền thống như 
MP3, MP4, PDA... điện thoại thông minh có thể thay thế xử lý các vấn đề máy tính 
văn phòng và các vấn đề khác, nó có thể giao tiếp với mạng duy trì một thời gian 
kết nối liền mạch với thời gian, đồng thời có thể vô hiệu hóa mạng bất cứ lúc nào, 
và đồng bộ hóa dữ liệu với máy tính, máy tính xách tay và các thiết bị khác.
 Trên nền tảng hệ điều hành:
 Theo số liệu vừa được chia sẻ bởi Gartner đầu năm 2018, 99.9% số điện 
thoại thông minh trên thế giới hiện nay sử dụng một trong hai nền tảng hệ điều 
hành Android hoặc iOS (trong đó Android nhiều người dùng gấp 6 lần iOS, chiếm 
Trường THCS Khánh Bình 1 Đề tài nghiên cứu: Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số
 1: Xác định được sự đóng góp của điện thoại thông minh trong 
 cuộc sống con người
 2: Khảo sát thu thập dữ liệu
 3: Phân tích dữ liệu
 Không sử dụng Ít sử dụng Thường xuyên sử 
 điện thoại 20% dụng
 10% 70%
 Mục đích sử dụng Ưu điểm khi sử Khuyết điểm khi 
 dụng điện thoại sử dụng điện 
 thoại
 Kết luận
 Sơ đồ 1: Các bước thực hiện nghiên cứu
Trường THCS Khánh Bình 3 Đề tài nghiên cứu: Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số
 Hiện nay, Smartphone mang tính cá nhân hóa rất lớn, kết nối internet dễ 
dàng, linh động và có thể sử dụng liên tục mọi lúc mọi nơi. Những số liệu thống kê 
ở trên có thể cho thấy việc sử dụng smartphone chưa đúng cách của giới trẻ hiện 
nay, không những không khai thác hết được tính năng của smartphone một cách 
hiệu quả để phục vụ học tập, làm việc mà còn lạm dụng nó quá đà.
 Những dữ liệu được công bố về thực trạng sử dụng smartphone của trẻ em 
Đông Nam Á một lần nữa dấy lên tranh cãi về vấn đề phụ huynh mua sắm 
smartphone cho con cái, không chỉ ở khu vực này nói chung mà còn ở Việt Nam 
nói riêng. Việc sử dụng điện thoại thông minh để giải trí quá nhiều không những 
không cung cấp thêm được kiến thức và bổ trợ học tập, ảnh hưởng đến khả năng 
phát triển tri thức của các em mà còn gây ra rất nhiều tác hại đến não bộ.
 Đối với những người trẻ từ 25 tuổi trở xuống, internet với họ chính là 
smartphone và không có khái niệm máy tính cá nhân (PC). Nếu như năm 2010, số 
lượng người dùng smartphone ở Việt Nam còn thấp, đến năm 2016 con số này vào 
khoảng 30 triệu và tới 2020 sẽ có khoảng 60 triệu người dùng, trong khi lượng 
người dùng máy tính vào internet chỉ khoảng 15 triệu. Riêng trường THCS Khánh 
Bình chúng ta thống kên 180 học sinh lớp 9 trả lời hơn 70% thường xuyên sử dụng 
điện thoại.
 Họ trở thành thần dân trong một thời đại mà smartphone làm vua vì 
smartphone là công cụ kết nối internet nhanh nhất, nhỏ gọn và tiện lợi. Với dòng 
chảy công nghệ như hiện nay, sản phẩm nào càng thông minh và càng có nhiều tiện 
ích thì càng chiến ưu thế.
 Cũng vì smartphone quá vượt trội nên chính nó cũng gây ra không ít “tác 
dụng phụ”. Nghiện selfie, nghiện đăng status, nghiện trở thành ‘anh hùng bàn 
phím’ dần khiến chúng ta mất dần sự tương tác giữa người với người. Thật đáng 
buồn khi thời đại trẻ em vô cảm khi nhìn những món đồ chơi siêu nhân, búp bê 
Barbie - những thứ từng là cả bầu trời tuổi thơ mà chỉ luôn miệng đòi iPad, iPhone. 
Cũng thật tồi tệ khi thấy những buổi sum họp gia đình mà ông bà bố mẹ quây quần 
bên nhau mà con cháu lại chỉ biết lướt Facebook, đăng ảnh, comment, livestream
 Hơn thế nữa, học sinh THCS đang đánh đổi sức khỏe của bản thân chỉ để ôm 
điện thoại cả chục tiếng mỗi ngày từ sáng đến khuya, mặc dù thừa biết việc sử dụng 
smartphone trước khi đi ngủ làm hại tới mắt hay phá hỏng giấc ngủ cũng như đồng 
hồ sinh học của bản thân. Đây là thực trạng rất đáng lo ngại cho việc phát triển tri 
thức và hành vi của giới trẻ. Vì họ đang đánh cược cả sức khỏe, thời gian vào 
những chiếc điện thoại thông minh một cách vô bổ mà không thu nhặt cho mình 
được những điều hữu ích, kiến thức cần thiết cho cuộc sống.
Trường THCS Khánh Bình 5 Đề tài nghiên cứu: Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số
phủ nhận những lợi ích mà smartphone mang lại, nó thậm chí còn trở thành công cụ 
học tập, giải trí của học sinh nếu chúng ta biết kiểm soát một cách hợp lý. 
 Trong những trường hợp nhất định, một chiếc điện thoại là khá cần thiết khi 
trang bị cho con em khi đến trường. Ở lứa tuổi học sinh, các em thường rất hiếu 
động, khi tan học ra khỏi cổng trường sẽ rất nguy hiểm với những sự việc khó 
lường như tai nạn, trấn lột, bắt cóc... Nếu có một chiếc điện thoại di động để liên 
lạc thì bố mẹ sẽ yên tâm hơn rất nhiều. Ngoài ra, với chiếc điện thoại di động, các 
em có thể tự tìm trên google và có thể học hỏi được rất nhiều thông tin bổ ích ở mọi 
môn học. 
 Hiện nay, có rất nhiều phụ huynh cho trẻ rèn luyện vốn tiếng Anh trên 
smartphone. Các phần mềm học tập giờ đây cũng được tích hợp trên điện thoại 
thông minh, nhờ đó các bậc phụ huynh sẽ không còn sợ các bé sẽ bị thụt lùi và thua 
kém bạn bè nữa. Tuy nhiên, lứa tuổi học sinh chưa có nhận thức cao lại rất hiếu 
động, các em có thể lạm dụng điện thoại di động một cách sai hướng. Thay vì dùng 
điện thoại đúng mục đích như để liên lạc với bố mẹ, phục vụ cho việc học tập 
các em có thể chơi game, nghịch điện thoại trong giờ học dẫn đến không tiếp thu 
được bài.
 Việc cho học sinh dùng điện thoại phải đặt trong giới hạn nhất định, vì khi 
các em đã có một thiết bị cho riêng mình thì việc sử dụng quá nhiều là điều không 
thể tránh khỏi. Nếu phụ huynh sợ con mình lạm dụng điện thoại di động để chơi 
game cũng như sử dụng với mục đích không tốt thì có thể mua những chiếc điện 
thoại đen trắng chỉ có chức năng nghe-gọi với giá chỉ 200.000-300.000 đồng. Bên 
cạnh đó, phía nhà trường cũng cần có cách quản lý tốt, ví dụ như khi đến lớp các 
em có thể viết tên mình đằng sau chiếc điện thoại và để vào một ngăn tủ hoặc để 
lên bàn giáo viên thì sẽ tránh được việc sử dụng điện thoại trong giờ học. 
 Những ý kiến của phụ huynh về việc cho các em học sinh THCS sử dụng điện 
thoại:
 Phụ huynh của Thư Hiên (lớp 7, Trường THCS Khánh Bình) cho biết quan 
điểm của chị là không cho con sử dụng ĐTDĐ ít nhất là đến hết cấp THCS. Theo 
chị, nhà trường cấm HS sử dụng trong giờ học thì việc phụ huynh không cho con 
mang điện thoại đến trường cũng là để con chấp hành nội quy. Đồng quan điểm, 
một phụ huynh có con học lớp 8 cũng cho rằng nhà trường cấm HS sử dụng ĐTDĐ 
trong giờ học thì việc cho HS mang điện thoại theo lại khiến thầy cô phải mất thời 
gian kiểm soát.
 Lý lẽ của một số phụ huynh muốn cấm con mang điện thoại đến trường còn 
là sợ học sinh xao nhãng việc học, lén lúc chơi game dẫn đến nghiện, thậm chí là 
truy cập những trang web đen. “Con gái tôi kể là vào giờ ngủ trưa, một nhóm bạn 
nam thường lén tụm lại chơi game, xem phim đen rồi có những hành vi rất kỳ cục”, 
phụ huynh lo lắng.
Trường THCS Khánh Bình 7 Đề tài nghiên cứu: Sự cô đơn của học sinh trong thời đại công nghệ số
phải nhận những lời bình luận tiêu cực, bị mang ra làm trò đùa từ đó làm ảnh 
hưởng tâm lý của trẻ, đặc biệt những đứa trẻ bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì.
 Theo nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng smartphone và máy tính bảng làm ảnh 
hưởng đến khả năng học hỏi của trẻ em vì nó làm sao lãng sự chú ý của chúng. 
Video và trò chơi trực tuyến cũng làm hạn chế sự sáng tạo và trí tưởng tượng mới 
chớm nở của trẻ và làm chậm sự phát triển của giác quan vận động và thị giác.
 Nếu bị lệ thuộc vào công nghệ từ quá sớm, trẻ sẽ không học được những 
điều cơ bản, như cách sử dụng cơ thể, tư duy, các giác quan, cách hòa nhập vào thế 
giới xung quanh, với thiên nhiên và con người... Quá mải mê vào công nghệ còn 
gây hạn chế tới khả năng giao tiếp và các kỹ năng xã hội khác của trẻ. Chúng chỉ 
chìm đắm vào các thiết bị mà không tiếp xúc, giao tiếp với ai bằng ngôn ngữ, cử 
chỉ, không chơi với bạn bè cùng lứa tuổi. Điều này làm tăng nguy cơ trẻ bị bệnh tự 
kỷ, vì việc ít trò chuyện, giao tiếp sẽ dẫn đến xu hướng sống khép mình lại, không 
mở lòng ra với mọi người và thế giới xung quanh.
 Một thực trạng khá quen thuộc trong nhiều gia đình hiện nay là sau giờ cơm 
tối, mỗi người trong gia đình đều tự giải trí với những thiết bị như smartphone, máy 
tính bảng, laptop. Không có sự trò chuyện giữa bố mẹ và con cái. Điều này đồng 
nghĩa với việc giao tiếp ít hơn, các thành viên sẽ dần ít hiểu nhau hơn, rồi có thể 
dẫn đến những mâu thuẫn không đáng có. Trách nhiệm của họ với công việc chung 
của gia đình bị lơ là, sự không hiểu nhau dẫn đến nghi ngờ, bất hòa, cãi vã... Việc 
lạm dụng các thiết bị điện tử, điện thoại với nhiều hình thức giải trí như mạng xã 
hội, chơi game, nghe nhạc khiến thời gian cá nhân chiếm nhiều hơn, quỹ thời gian 
cho gia đình ngày càng ít đi. Mỗi thành viên chìm đắm trong không gian riêng của 
mình, để kết nối với thế giới chứ không còn kết nối lẫn nhau, làm cho hạnh phúc 
gia đình bị suy giảm đáng kể. 
 Hình ảnh 4: Tác hại của ánh sáng xanh
Trường THCS Khánh Bình 9